Πρωτεϊνη ορού γάλακτος: Η παγκόσμια «τρέλα» που αλλάζει την βιομηχανία τροφίμων

Η παγκόσμια «έκρηξη» στην κατανάλωση πρωτεΐνης αλλάζει ριζικά την αγορά γαλακτοκομικών, οδηγώντας τις τιμές της πρωτεϊνης ορού γάλακτος σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Αυτό που πριν από λίγες δεκαετίες θεωρούνταν σχεδόν άχρηστο υποπροϊόν της παραγωγής τυριού, σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο πολύτιμα συστατικά της βιομηχανίας τροφίμων και συμπληρωμάτων διατροφής.

Η εκτόξευση των τιμών της πρωτεϊνης ορού γάλακτος

Οι τιμές της πρωτεϊνης ορού γάλακτος (whey protein) έχουν αυξηθεί σχεδόν πέντε φορές από το 2023, φτάνοντας τα 28.000 ευρώ ανά τόνο, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times . Η άνοδος αυτή ξεπερνά κατά πολύ τις αυξήσεις στις τιμές του τυριού και του βουτύρου, καθώς η παραγωγή αδυνατεί να καλύψει τη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση.

Η πρωτεΐνη έχει εξελιχθεί σε βασικό στοιχείο της σύγχρονης διατροφής. Από τους αθλητές και τους λάτρεις του fitness μέχρι τους καταναλωτές που ακολουθούν προγράμματα απώλειας βάρους, εκατομμύρια άνθρωποι αναζητούν τρόφιμα και ροφήματα ενισχυμένα με πρωτεΐνη.

Ο Guus Aerts, διευθυντής του τμήματος συστατικών της ολλανδικής γαλακτοβιομηχανίας FrieslandCampina, εξηγεί ότι έχει δημιουργηθεί μια εντελώς νέα κατηγορία καταναλωτών.

«Υπάρχει πλέον μια νέα ομάδα ανθρώπων που αναζητά ενισχυμένη πρωτεΐνη για να διατηρήσει τη μυϊκή της μάζα, ιδιαίτερα όσοι λαμβάνουν φάρμακα αδυνατίσματος», λέει στους Financial Times.

Από ζωοτροφή σε «λευκό χρυσό»

Πριν από λίγες δεκαετίες, ο ορός γάλακτος χρησιμοποιούνταν κυρίως ως ζωοτροφή ή ακόμη και ως λίπασμα στις αγροτικές καλλιέργειες. Πρόκειται για το υγρό που παραμένει μετά τον διαχωρισμό του τυροπήγματος κατά την παραγωγή τυριού.

Σήμερα όμως, μέσω των προηγμένων τεχνικών φιλτραρίσματος, οι γαλακτοβιομηχανίες μετατρέπουν τον ορό γάλακτος σε απομονωμένη πρωτεΐνη υψηλής καθαρότητας, η οποία χρησιμοποιείται σε σκόνες πρωτεΐνης, ενεργειακές μπάρες, γιαούρτια, ψωμί και λειτουργικά ποτά.

Ο Jose Saiz, αναλυτής της Expana, εξηγεί πως η εξέλιξη αυτή αλλάζει πλήρως τα οικονομικά δεδομένα της γαλακτοβιομηχανίας.

«Αυτό αναδιαμορφώνει την οικονομία των γαλακτοκομικών. Κάποτε ο ορός γάλακτος δεν είχε σχεδόν καμία αξία. Τώρα, δεν αποκλείεται το τυρί να καταλήξει να θεωρείται υποπροϊόν της παραγωγής πρωτεΐνης», σημείωσε.

Οι βιομηχανίες δεν προλαβαίνουν τη ζήτηση

Μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η Arla και η FrieslandCampina έχουν επενδύσει σημαντικά κεφάλαια σε νέες μονάδες επεξεργασίας. Παρ’ όλα αυτά, η παγκόσμια ζήτηση αυξάνεται τόσο γρήγορα που η αγορά αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις.

Η παγκόσμια ζήτηση αυξάνεται τόσο γρήγορα που η αγορά αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις

Ο Luis Cubel, επικεφαλής του τμήματος συστατικών της Arla, λέει ότι η παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει τον ρυθμό ανάπτυξης της αγοράς.

«Η ζήτηση ξεπερνά αυτό που μπορούμε να παράγουμε. Οι εταιρείες τροφίμων και τα σούπερ μάρκετ λανσάρουν περίπου 100 νέα προϊόντα πρωτεΐνης κάθε χρόνο παγκοσμίως. Είναι αδύνατο να καλυφθεί τόσο γρήγορα αυτή η ανάγκη», δήλωσε.

Όπως εξήγησε, απαιτούνται έως και δύο χρόνια για να δημιουργηθεί νέα παραγωγική δυναμικότητα, γεγονός που διατηρεί την πίεση στις τιμές.

Ο κίνδυνος υπερπαραγωγής τυριού

Η τεράστια κερδοφορία του ορού γάλακτος δημιουργεί πλέον αβεβαιότητα και στην αγορά τυριού.  Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι πολλές μονάδες μπορεί να αυξήσουν την παραγωγή τυριού μόνο και μόνο για να αποκτήσουν περισσότερο ορό γάλακτος προς επεξεργασία.

Ο αναλυτής John Lancaster της StoneX περιέγραψε τις φετινές τιμές ως «σχεδόν αντίθετες με τη βαρύτητα», τονίζοντας ότι η αγορά κινείται σε πρωτοφανή επίπεδα.

Παράλληλα, στελέχη του κλάδου προειδοποιούν ότι αν οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται, οι βιομηχανίες τροφίμων ίσως στραφούν περισσότερο σε φθηνότερες φυτικές πρωτεΐνες, οι οποίες κερδίζουν σταδιακά έδαφος στην αγορά.