Τουρκία: Στο δρόμο για πρόωρες εκλογές – Τι πιστεύει η αντιπολίτευση

Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) στην Τουρκία, τουλάχιστον τα τελευταία δύο-τρία χρόνια, αντιμετωπίζει μια σειρά από διώξεις μελών του. Από τη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης μέχρι τις διώξεις άλλων στελεχών, το CHP βρίσκεται διαρκώς στο στόχαστρο. Τελευταίο κρούσμα, η ακύρωση των εκλογών στο συνέδριό του με δικαστική απόφαση στις 21 Μαΐου, και η επιβολή ως επικεφαλής του προηγούμενου ηγέτη, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

Πλέον, το CHP φοβάται ότι ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είναι έτοιμος να πάει σε πρόωρες εκλογές. Στόχος του, να παρακάμψει τα συνταγματικά όρια στην εξουσία του και να εξασφαλίσει ακόμη μία θητεία ως πρόεδρος.

O Οζγκιούρ Οζέλ, αποπεμφθείς ηγέτης του CHP

Ήδη, η επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του κόμματος έχει προκαλέσει διχόνοιες. Ο νικητής των εσωκομματικών εκλογών, Οζγκιούρ Οζέλ, κάλεσε τα μέλη του κόμματος να μη συμμορφωθούν με την απόφαση. Ενώ ο Κιλιτσντάρογλου, κάλεσε τα κομματικά στελέχη και τους δημόσιους λειτουργούς να συμμορφωθούν με τη δικαστική απόφαση. Επίσης, ζήτησε αποφυγή ενεργειών που αντιβαίνουν στην κομματική πειθαρχία.

Κινητοποιήσεις και πορείες

Η δικαστική απόφαση έχει προκαλέσει οργή στις τάξεις του CHP, αλλά και των υποστηρικτών του. Ήδη από τις 21 Μαΐου πραγματοποιήθηκαν πορείες και κινητοποιήσεις υπέρ του Οζγιούρ Οζέλ σε πολλές τουρκικές πόλεις. Ταυτόχρονα ζητούν την απόσυρση των κατηγοριών που βαραίνουν τον Εκρέμ Ιμάμογλου.

Σε πολλές περιπτώσεις, αντιμετωπίστηκαν με αστυνομική βία και αύρες νερού. Την Κυριακή, πραγματοποίησαν πορεία στο μαυσωλείο του Κεμάλ Ατατούρκ. Το CHP έχει κοσμικό προσανατολισμό, σε αντίθεση με το AKP του Ερντογάν που είναι ισλαμοσυντηρητικό.

Ankara’s squares are speaking for a country that refuses to be intimidated. After court moves against CHP leader Özgür Özel @eczozgurozel @ozgurozeliletsm and police pressure on the opposition, thousands have answered with flags, voices and courage. Turkey’s democracy belongs to… pic.twitter.com/wJ3mBwRMuk

— European Democrats (@democrats_eu) May 30, 2026

«Πάει σε εκλογές»

Ο ενημερωτικός ιστότοπος Euractiv μίλησε με στελέχη του CHP, τα οποία υπό τον όρο της ανωνυμίας, επισήμαναν ότι η δικαστική παρέμβαση στην κούρσα για την ηγεσία της αντιπολίτευσης αποτελεί μέρος της στρατηγικής του Ερντογάν. Υποστηρίζουν ότι θέλει να προκαλέσει εκλογές, ώστε να παρακαμφθεί το Σύνταγμα, που τον εμποδίζει να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία.

«Είναι ένα τεράστιο σημάδι ότι ο Ερντογάν πηγαίνει σε πρόωρες εκλογές», δήλωσαν. «Παραλύει την κύρια αντιπολίτευση».

Αφίσα σε πορεία του CHP: Κάτω από τη μάσκα του Κιλιτσντάρογλου, ο Ερντογάν

Στο συνέδριο του Νοεμβρίου 2023, ο Οζγκιούρ Οζέλ νίκησε τον Κιλιτσντάρογλου στις εκλογές για την ηγεσία. Ο Κιλιτσντάρογλου είχε ήδη χάσει τις προεδρικές εκλογές έναντι του Ερντογάν τον Μάιο. Και υπήρχε αίτημα για αλλαγή.

Το CHP, υπό την ηγεσία του Οζέλ, έχει πετύχει σημαντικές εκλογικές επιτυχίες. Κέρδισε μεγάλους δήμους στην Τουρκία, μεταξύ των οποίων η Κωνσταντινούπολη και η Άγκυρα. Και έδειχνε στις δημοσκοπήσεις ότι θα μπορούσε να κερδίσει ακόμη και τις βουλευτικές εκλογές.

Μετά την ήττα του στο συνέδριο, ο Κιλιτσντάρογλου προσέφυγε κατά της εκλογικής διαδικασίας, καταγγέλλοντας εξαγορά ψήφων. Το δικαστήριο της Άγκυρας ακύρωσε το συνέδριο του κόμματος και επανέφερε τον Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του CHP. Τον Μάρτιο του 2025, ο υποψήφιος του CHP για την προεδρία της Τουρκίας και δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, συνελήφθη, πυροδοτώντας μαζικές διαμαρτυρίες. Οι εισαγγελείς ζητούν σωρευτική ποινή φυλάκισης 2.430 ετών για πληθώρα κατηγοριών. Μεταξύ αυτών η «συνεργασία με τρομοκρατικές οργανώσεις», η κατάχρηση και η «σύσταση εγκληματικής οργάνωσης».

Εισβολή της αστυνομίας στα γραφεία του CHP

Το κλίμα στο CHP δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο. Ο Κιλιτσντάρογλου δήλωσε ότι το κόμμα θα πραγματοποιήσει συνέδριο για να εκπληρώσει τις νομικές προϋποθέσεις. Οι αποφάσεις του έχουν προκαλέσει τεράστια εσωκομματική σύγκρουση. Οι οπαδοί του Οζέλ βλέπουν «δάκτυλο» Ερντογάν, που θέλει να επιβάλει έναν πιο αδύναμο ηγέτη στο CHP.

CHP Grup Başkanı Özgür Özel’le birlikte yürüyen on binlerce kişi Anıtkabir avlusunu ve Tandoğan girişini doldurdu pic.twitter.com/UQFUN0jiJR

— ANKA Haber Ajansı (@ankahabera) May 30, 2026

Ο Οζέλ και άλλα μέλη του CHP αρνήθηκαν να παραδώσουν την έδρα του κόμματος στην Άγκυρα στον Κιλιτσντάρογλου. Και εκείνος κάλεσε την αστυνομία, η οποία εισέβαλε στο κτίριο.

Η «νευρικότητα» του Ερντογάν

Υπό κανονικές συνθήκες, οι εκλογές (βουλευτικές και προεδρικές) στην Τουρκία θα γίνουν το αργότερο τον Μάιο του 2028. Ο Ερντογάν, βάσει του Συντάγματος, δεν μπορεί να θέσει ξανά υποψηφιότητα. Για να το κάνει θα πρέπει να προχωρήσει σε συνταγματική αναθεώρηση –αλλά δεν θα μπορέσει να την περάσει από το κοινοβούλιο. Χρειάζεται 360 βουλευτές σε σύνολο 600. Άρα πρέπει να συναινέσει η αντιπολίτευση. Ο μόνος άλλος δρόμος, είναι οι πρόωρες εκλογές.

Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις δίνουν το CHP να προηγείται ελαφρώς του κυβερνώντος Κόμματος Ευημερίας και Ανάπτυξης του Ερντογάν. Και η αντιπολίτευση πιστεύει ότι το προβάδισμα θα μπορούσε να διευρυνθεί.

Οι λόγοι είναι πολλοί. Μεταξύ αυτών, οι οικονομικές της οικονομίας στην Τουρκία. Η κεντρική κυβέρνηση έχει έλλειμμα 338,7 δισεκατομμυρίων λίρων (περίπου 6,3 δισεκατομμύρια ευρώ) τον Απρίλιο του 2026. Το ποσό είναι σχεδόν διπλάσιο από το αντίστοιχο πέρυσι: 174,7 δισεκατομμύρια λίρες. Και αυτό γιατί η αύξηση των δαπανών ξεπέρασε τα έσοδα.

Σύμφωνα με τα στελέχη του CHP, οι κινήσεις του Ερντογάν αποδεικνύουν νευρικότητα. Το υψηλό έλλειμμα περιορίζει τη δυνατότητα του Τούρκου προέδρου να υποσχεθεί παροχές. Και έτσι, προσπαθεί να αποδυναμώσει την αντιπολίτευση.

Το βλέμμα στην Ευρώπη

Οι πηγές στο CHP ρωτήθηκαν αν η Ευρώπη θα μπορούσε να πιέσει τον Ερντογάν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την παρέμβαση στο συνέδριο του CHP, εξέδωσε μια ανακοίνωση. Σε αυτήν τόνιζε ότι «η πολιτική αντιπολίτευση πρέπει να είναι ελεύθερη να λειτουργεί, να οργανώνεται και να συμμετέχει στην πολιτική διαδικασία χωρίς φόβο καταστολής».

Αλλά οι αξιωματούχοι του CHP ανησυχούν ότι η ΕΕ θα συμφωνήσει τελικά με το σχέδιο του Ερντογάν.

Η ΕΕ είναι διχασμένη σχετικά με τη μελλοντική θέση της Τουρκίας στην Ευρώπη. Κάποιες χώρες υποστηρίζουν ότι η Τουρκία είναι χώρα που δημιουργεί προβλήματα, δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ. Τον Απρίλιο, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έβαλε την Τουρκία μαζί με τη Ρωσία και την Κίνα στις πηγές αρνητικής επιρροής. Άλλες όμως, εν μέσω γεωπολιτικών κρίσεων, έχουν εντάξει την Τουρκία στους αμυντικούς σχεδιασμούς της Ευρώπης.

Επίσης, η Τουρκία θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο. Πηγή του CHP σχολίασε: «Θα έρθουν στην Άγκυρα τον Ιούλιο, θα του σφίξουν τα χέρια και δεν θα πουν λέξη».

Πηγή: in.gr