Οι αυτοκινητοβιομηχανίες της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπροσαρμόσει τη συμφωνία για το Brexit και να αναστείλει, για δεύτερη φορά, τους δασμούς στις εισαγωγές ηλεκτρικών οχημάτων.
Η ανησυχία που διατυπώνεται είναι ότι δεν θα είναι εφικτό να πληρούν τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί για την 1η Ιανουαρίου 2027 για πωλήσεις χωρίς δασμούς. Αυτό οφείλεται στους αυστηρούς κανόνες καταγωγής σχετικά με το ποια προϊόντα μπορούν να πληρούν τις προϋποθέσεις για εμπόριο χωρίς δασμούς στο πλαίσιο της Συμφωνίας Εμπορίου και Συνεργασίας ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία εφαρμόζεται από το 2021.
Οι εκκλήσεις της βιομηχανίας έρχονται εν μέσω φόβων ότι η υπερπαραγωγή στην Κίνα και η ευνοϊκή συναλλαγματική ισοτιμία προκαλούν μια σειρά από διαδοχικές κρίσεις στον τομέα της μεταποίησης και θα οδηγήσουν τελικά στην καταστροφή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Συμφωνία Brexit και αυτοκινητοβιομηχανίες
Σύμφωνα με τη συμφωνία για το Brexit του 2020, το 55% της αξίας ενός αυτοκινήτου έπρεπε να κατασκευάζεται στην Ευρώπη έως την 1η Ιανουαρίου 2027 για να αποφευχθούν οι δασμοί, αλλά το 70% της μπαταρίας και το 65% των κυψελών της μπαταρίας έπρεπε επίσης να κατασκευάζονται στην Ευρώπη.
Αρχικά είχε προβλεφθεί ότι το 30% των συστοιχιών μπαταριών και των κυψελών μπαταριών θα κατασκευαζόταν στην ΕΕ ή στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσα σε λίγα χρόνια από τη σύναψη της συμφωνίας – με το καθεστώς των κανόνων καταγωγής να παρέχει κίνητρα για επενδύσεις στην εγχώρια κατασκευή μπαταριών. Μέχρι το 2023, ήταν πλέον σαφές ότι αυτό δεν ίσχυε, εν μέρει λόγω της πανδημίας της Covid και εν μέρει λόγω της έλλειψης ημιαγωγών που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Υπό την αυξανόμενη πίεση της αυτοκινητοβιομηχανίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε να αναστείλει τους κανόνες για τρία χρόνια, μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.
Ωστόσο, με επτά μήνες να απομένουν, ο κλάδος έχει ενημερώσει την Επιτροπή ότι ούτε αυτή τη φορά θα μπορέσει να επιτύχει τους στόχους για τις μπαταρίες «κατασκευασμένες στην Ευρώπη».
Ο Jonathan O’Riordan, διευθυντής διεθνούς εμπορίου στην ACEA, την Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων, δήλωσε ότι ο κλάδος είχε προβλέψει ότι το 60% των μπαταριών σε όλα τα τμήματα, από τα αυτοκίνητα έως τα φορτηγά, θα κατασκευάζονταν στην Ευρώπη έως το 2027, όταν το δασμολογικό πρόγραμμα αναστάλη για πρώτη φορά το 2024.
Τώρα εκτιμάται ότι έως την 1η Ιανουαρίου 2027 «λίγο λιγότερο από το 20%» των μπαταριών θα κατασκευάζεται στην ΕΕ, δήλωσε ο O’Riordan.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό είναι υψηλότερο, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τους στόχους, σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου. Αυτό συμβαίνει εν μέσω φόβων ότι οι διαπραγματεύσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου έχουν χάσει τη δυναμική τους, χωρίς να έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία για τη σύνοδο κορυφής που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Μάιο.
Στις Βρυξέλλες την Παρασκευή, η γενική διευθύντρια της ACEA, Sigrid de Vries, δήλωσε ότι «η ανάπτυξη των συστημάτων κίνησης με μπαταρίες στην Ευρώπη ήταν υπερβολικά αργή» και ότι χρειάζεται μια «αλλαγή πολιτικής» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να επιταχυνθεί η μετάβαση.
Ο Mike Hawes, διευθύνων σύμβουλος της Βρετανικής Ένωσης Κατασκευαστών και Εμπόρων Αυτοκινήτων (SMMT), δήλωσε: «Οι αλυσίδες εφοδιασμού μπαταριών δεν είναι ακόμη έτοιμες να ανταποκριθούν σε αυτές τις αυστηρές απαιτήσεις, οι οποίες βασίστηκαν σε υποθέσεις που δεν έχουν επαληθευτεί παρά τις σημαντικές επενδύσεις.»
Ρεαλιστική λύση για τις μπαταρίες
Πρόσθεσε: «Το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ πρέπει τώρα να βρουν μια ρεαλιστική λύση που θα αποφεύγει τους αυτοκαταστροφικούς δασμούς στα ίδια τα οχήματα που οι καταναλωτές καλούνται να αγοράσουν, προστατεύοντας παράλληλα τις επενδύσεις στις εγχώριες δυνατότητες παραγωγής μπαταριών».
Οι προσπάθειες της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου να αυξήσουν την παραγωγή μπαταριών δεν έχουν παρεμποδιστεί μόνο από τον έλεγχο που ασκεί η Κίνα σε κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως το λίθιο και η επεξεργασμένη μορφή του που απαιτείται για τα στοιχεία μπαταριών.
«Το κόστος κατασκευής μπαταριών είναι πολύ υψηλό, εξακολουθεί να είναι 30% υψηλότερο από ό,τι στην Κίνα», δήλωσε ο O’Riordan.
Ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει διάφορους νόμους για να βοηθήσει στην προώθηση της παραγωγής, η δημιουργία τοπικής βιομηχανίας είναι δαπανηρή και χρονοβόρα.
Μπορεί να χρειαστούν αρκετά χρόνια από το άνοιγμα ενός ορυχείου μέχρι την παραγωγή λιθίου κατάλληλου για μπαταρίες. «Για να ανοίξεις ένα ορυχείο και να δημιουργήσεις μια πλήρως ανεπτυγμένη αλυσίδα παραγωγής, χρειάζονται περίπου 750 εκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Stefan Scherer, διευθυντής του μοναδικού εργοστασίου λιθίου στην Ευρώπη.
Ο Χοουζ δήλωσε: «Με τις ευρύτερες γεωπολιτικές πιέσεις και την πρωτοβουλία της ΕΕ “Made in Europe” να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση, οι δύο πλευρές πρέπει να συνάψουν μια διμερή δέσμευση που θα προστατεύει τη μακροπρόθεσμη συνεργασία μας στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και την ευρύτερη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης».
Ένας εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε: «Οι συζητήσεις σχετικά με αυτά και συναφή θέματα μπορούν να πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου», προσθέτοντας ότι η Επιτροπή βρίσκεται «σε συνεχή επαφή με τους ενδιαφερόμενους φορείς» στον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων «προκειμένου να αξιολογήσει την ετοιμότητά τους να συμμορφωθούν με τους κανόνες καταγωγής».
Οι εκκλήσεις της βιομηχανίας έρχονται εν μέσω φόβων ότι η υπερπαραγωγή στην Κίνα και η ευνοϊκή συναλλαγματική ισοτιμία προκαλούν μια σειρά από διαδοχικές κρίσεις στον τομέα της μεταποίησης και θα οδηγήσουν τελικά στην καταστροφή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συναντηθούν στις 18 Ιουνίου και η Κίνα είναι ένα από τα θέματα της ατζέντας τους.
