Ο πόλεμος του Ιράν τροφοδότησε τις πληθωριστικές πιέσεις και οδήγησε τις κεντρικές τράπεζες είτε να αυξήσουν τα επιτόκια είτε να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα ότι θα δράσουν κατασταλτικά ώστε να επαναφέρουν στο μπουκάλι το τζίνι του πληθωρισμού.
Την αρχή την έκανε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η πρώτη από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες, που αύξησε τα επιτόκια την προηγούμενη εβδομάδα με τους υπεύθυνους χάραξης της πολιτικής να προειδοποιούν ότι ακόμα και η επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν θα βελτιώσει ριζικά την κατάσταση.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει το κόστος της ενέργειας και ακόμη και αν μια ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία διατηρηθεί, πολλές υποδομές ενέργειας έχουν υποστεί ζημιές στην περιοχή ενώ λείπουν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από τα αποθέματα, που η ομαλοποίηση της αγοράς ενέργειας θα μπορούσε να διαρκέσει και το επόμενο έτος.
Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό καθώς μεγάλες οικονομίες όπως η Βρετανία και οι ΗΠΑ δεν έχουν συνέλθει από το πληθωριστικό σοκ της περιόδου του 2021-22 και ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από το στόχο των κεντρικών τραπεζών.
Γεράκι ο Γουόρς της Fed
Ο νέος διοικητής της Fed, Κέβιν Γουόρς χρησιμοποίησε γερακίσια γλώσσα στην πρώτη συνέντευξη Τύπου του μετά την απόφαση της κεντρικής τράπεζες να διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα. «Τα μέλη της FOMC είναι ομόφωνα προσηλωμένα στην επίτευξη σταθερότητας τιμών καθώς οι επίμονα υψηλές τιμές αποτελούν βάρος» υπογράμμισε και πρόσθεσε ότι «ο πληθωρισμός παραμένει πολύ πάνω από τον στόχο του 2%.»
«Η δέσμευση για την επίτευξη αποτελεσμάτων είναι ισχυρή» Όταν ρωτήθηκε πώς βλέπει τον πληθωρισμό μακροπρόθεσμα, διάβασε ξανά μέρος της δήλωσης πολιτικής της Fed.
«Αυτό είμαστε έτοιμοι να πούμε για τον πληθωρισμό» πρόσθεσε. «Αλλά η δέσμευση για την επίτευξη αποτελεσμάτων είναι ισχυρή, ομόφωνη και σαφής. Και αυτό είναι, νομίζω, ένα σημαντικό μήνυμα που μας έλειπε εδώ και πέντε χρόνια. Και θα το διορθώσουμε αυτό».
Στις αρχές του τρέχοντος έτους, οι επενδυτές ανέμεναν δύο ή τρεις μειώσεις επιτοκίων στις ΗΠΑ το 2026. Τώρα, προεξοφλούν δύο αυξήσεις στο κόστος δανεισμού.
Επειδή οι χρηματοπιστωτικές αγορές λαμβάνουν το σύνθημά τους από τη μεγαλύτερη κεντρική τράπεζα στον κόσμο αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένα φαινόμενο ντόμινο για τους ομολόγους τους.
H γερακίσια Fed ασκεί πίεση στο γιεν
Μια απότομη πτώση του ιαπωνικού γιεν την Πέμπτη προκάλεσε νέες συζητήσεις για παρέμβαση και θα ασκήσει πιέσεις στην Τράπεζα της Ιαπωνίας (BOJ) να αυξήσει περαιτέρω το κόστος δανεισμού.
«Η υποχώρηση του γιεν που προκλήθηκαν από μια γερακίσια Fed θα μπορούσαν να ωθήσουν την Τράπεζα της Ιαπωνίας να επιταχύνει τον ρυθμό των αυξήσεων των επιτοκίων» εξηγεί στο Reuters ο Katsutoshi Inadome, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής στην Sumitomo Mitsui Trust Asset Management στο Τόκιο.
«Έχουμε ήδη δει το αδύναμο γiεν να αυξάνει τις μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, μια τάση που μπορεί να συνεχιστεί και να ασκήσει πίεση στην Τράπεζα της Ιαπωνίας να αυξήσει τα επιτόκια», δήλωσε ο Katsutoshi.
Η BoJ αύξησε τα επιτόκια στο 1% για πρώτη φορά από το 1995. Η αύξηση κατά 0,25%, η οποία ήταν ευρέως αναμενόμενη, φέρνει την Ιαπωνία σε αυτό που οι αναλυτές χαρακτήρισαν ως ένα κρίσιμο ορόσημο στην προσπάθεια της κεντρικής τράπεζας να ομαλοποιήσει τη νομισματική πολιτική μετά από χρόνια εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων και αποπληθωρισμού, αναφέρουν οι Financial Times.
Στην ανακοίνωσή της η Τράπεζα της Ιαπωνίας άφησε να εννοηθεί ότι σκοπεύει να συνεχίσει αυτή τη διαδικασία ομαλοποίησης, αυξάνοντας το επιτόκιο πολιτικής και τον βαθμό της νομισματικής διευκόλυνσης «σε απάντηση στις εξελίξεις στην οικονομική δραστηριότητα και τις τιμές, καθώς και στις χρηματοπιστωτικές συνθήκες».
Η Τράπεζα της Αγγλίας
Με ψήφους 7-2 η Τράπεζα της Αγγλίας αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στο 3,75% καθώς υποχωρούν οι τιμές του πετρελαίου.
Τα πρακτικά έδειξαν ότι η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής συμφώνησε ότι η «κατάλληλη πολιτική απάντηση θα πρέπει να είναι ισχυρή» εάν οι τιμές αυξηθούν, καθώς οι επτά που ψήφισαν υπέρ της μη αύξησης προειδοποίησαν για τον κίνδυνο δευτερογενών επιπτώσεων.
«Οι τιμές του πετρελαίου έχουν μειωθεί τις τελευταίες ημέρες και αυτό είναι ενθαρρυντικό» δήλωσε ο διοικητής Άντριου Μπέιλι σε γραπτές παρατηρήσεις που συνοδεύουν την απόφαση. Στην παράγραφο που αντικατοπτρίζει τις δικές του απόψεις, πρόσθεσε ότι «η κατάσταση παραμένει απρόβλεπτη και υπάρχει σαφώς ο κίνδυνος οι τιμές της ενέργειας να παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα».
Norges Bank
Η κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στο 4,25% την Πέμπτη, αλλά δήλωσε ότι ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλός και ότι το κόστος δανεισμού πιθανότατα θα αυξηθεί ξανά αργότερα φέτος.
Η Norges Bank αύξησε το βασικό της επιτόκιο τον Μάιο και ο ετήσιος δομικός πληθωρισμός αυξήθηκε απροσδόκητα εκείνο τον μήνα στο 3,4%.
Αυστραλία
H κεντρική τράπεζα της Αυστραλίας πάτησε το κουμπί της παύσης μετά από τρεις αυξήσεις επιτοκίων. Διατήρησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής, καθώς η διοικητής Μισέλ Μπούλοκ υποστήριξε ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να κινηθεί προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.
Το εννεαμελές διοικητικό συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας της Αυστραλίας διατήρησε ομόφωνα το επιτόκιο μετρητών στο 4,35%, την πρώτη παύση του έτους, καθώς σύμφωνα με ενδείξεις οι τρεις αυξήσεις αρχίζουν να επηρεάζουν την οικονομία.
Νέα Ζηλανδία
Η Κεντρική Τράπεζα της Νέας Ζηλανδίας δεν θα συνεδριάσει μέχρι τις αρχές Ιουλίου, όταν οι αγορές βλέπουν πιθανή αύξηση του τρέχοντος επιτοκίου 2,25%, με περαιτέρω αύξηση αργότερα μέσα στο έτος.
Βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Ο πληθωρισμός αναμένεται να ξεπεράσει κατά πολύ το εύρος-στόχο του 1% έως 3%, ενώ το ποσοστό ανεργίας βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο της δεκαετίας.
Καναδάς
Η Τράπεζα του Καναδά διατήρησε το βασικό της επιτόκιο στο 2,25% την περασμένη εβδομάδα, λέγοντας ότι υπήρχαν λίγες ενδείξεις ότι το υψηλότερο κόστος ενέργειας επηρεάζει τον ευρύτερο πληθωρισμό.
Αναμένεται να παραμείνει αμετάβλητο τους επόμενους μήνες. Πρόσφατα στοιχεία έδειξαν ότι ο πληθωρισμός παρέμεινε εντός του εύρους-στόχου 1% έως 3% της κεντρικής τράπεζας.
Riksbank
Η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας διατήρησε το βασικό της επιτόκιο αμετάβλητο στο 1,75%, όπως αναμενόταν, την Τετάρτη.
Ενώ η Riksbank δήλωσε ότι η πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων αργότερα φέτος έχει αυξηθεί, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει την πληθωριστική πίεση, ανέφερε ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός είναι χαμηλός.
Εθνική Τράπεζα Ελβετίας
Στο 0%, η Ελβετική Εθνική Τράπεζα έχει το χαμηλότερο επιτόκιο πολιτικής στην G10 και άφησε τα επιτόκια αμετάβλητα την Πέμπτη, λέγοντας ότι οι πιέσεις στις τιμές μεσοπρόθεσμα δεν έχουν αλλάξει σχεδόν καθόλου παρά την πρόσφατη άνοδο του πληθωρισμού που τροφοδοτήθηκε από το υψηλότερο κόστος καυσίμων.
Οι Ελβετοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αντιμετωπίζουν την ισχύ του νομίσματός τους, αλλά είναι επιφυλακτικοί για την επιστροφή σε αρνητικά επιτόκια. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής με επικεφαλής τον Πρόεδρο Μάρτιν Σλέγκελ υπογράμμισαν για μια ακόμη φορά την «αυξημένη» προθυμία τους να παρέμβουν στο νόμισμα, μια γραμμή που έχουν χρησιμοποιήσει επανειλημμένα από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στο Ιράν.
