Νέες απειλές εξαπέλυσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν για επανέναρξη του πολέμου, την ίδια στιγμή που ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς συναντιόταν με Ιρανούς αξιωματούχους για τις πρώτες συνομιλίες στο πλαίσιο μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας, οι οποίες επισκιάστηκαν από την ανακοίνωση της Τεχεράνης ότι είχε κλείσει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ.
Στις συνομιλίες στην Ελβετία, όπου αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν συναντήθηκαν παρουσία διαμεσολαβητών από το Κατάρ, ο Βανς υποβάθμισε τον αντίκτυπο της βίας στο Λίβανο
«Το Ιράν πρέπει να εμποδίσει αμέσως τους πλούσια αμειβόμενους συμμάχους του στον Λίβανο να προκαλούν προβλήματα. Αν δεν το κάνουν, θα χτυπήσουμε το Ιράν πολύ σκληρά και πάλι, ακριβώς όπως κάναμε την περασμένη εβδομάδα, μόνο που θα είναι ακόμα πιο σκληρό!!!» δήλωσε ο Τραμπ, αναφερόμενος προφανώς στους συμμάχους του Ιράν, τη Χεζμπολάχ, στο Λίβανο, καθώς και σε μια κλιμάκωση της έντασης που διέταξε νωρίτερα αυτό το μήνα.
Το Fox News ανέφερε ότι ο Τραμπ είχε προχωρήσει ακόμη περισσότερο σε μια συνέντευξη, λέγοντας ότι είχε πει στους Ιρανούς αξιωματούχους ότι αν έκλειναν τα Στενά «δεν θα έχετε χώρα» και απειλώντας να καταλάβει τη θαλάσσια οδό.
Η εξέλιξη αυτή ώθησε την ιρανική αντιπροσωπεία να αποχωρήσει από τον χώρο των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τα σχόλια που έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Tasnim.
Ο επικεφαλής των διαπραγματευτών και πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχαμάντ Γαλιμπάφ, κάλεσε τις ΗΠΑ «να μετρούν τα λόγια τους», χωρίς να κατονομάσει τον Τραμπ. «Θα ήταν προτιμότερο να ζυγιάζουν τα λόγια τους. Οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν» ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
Νωρίτερα, ο Τραμπ κάλεσε την Τεχεράνη να εμποδίσει τους συμμάχους της στον Λίβανο «να προκαλούν προβλήματα», απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι ΗΠΑ θα ξαναρχίσουν τα πλήγματα στο Ιράν.
Εξάλλου, ένα μέλος της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας είπε σε κρατικά ιρανικά μέσα ενημέρωσης ότι «αν δεν τελειώσει ο πόλεμος στον Λίβανο, δεν θα γίνουν διαπραγματεύσεις για τα άλλα θέματα».
Οι πρώτες διαπραγματεύσεις μετά την υπογραφή του Μνημονίου
Οι συνομιλίες στο ορεινό θέρετρο Buergenstock της Ελβετίας, το οποίο ανήκει στο Κατάρ, ήταν οι πρώτες που πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους όρους ενός μνημονίου κατανόησης που είχε συμφωνηθεί πριν από μία εβδομάδα.
Ζητά την επαναλειτουργία των Στενών και την παύση όλων των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, στον οποίο εισέβαλε τον Μάρτιο το Ισραήλ, σύμμαχος των ΗΠΑ. Ωστόσο, το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν τήρησε τη δέσμευσή της να σταματήσει τις μάχες στον Λίβανο, δήλωσε ότι έκλεισε ξανά τα Στενά και ότι οι συνομιλίες της Κυριακής δεν θα καλύψουν ουσιαστικά ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Στις συνομιλίες στην Ελβετία, όπου αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν συναντήθηκαν παρουσία διαμεσολαβητών από το Κατάρ, ο Βανς υποβάθμισε τον αντίκτυπο της βίας στο Λίβανο, λέγοντας ότι είχε σημειωθεί πρόοδος προς τον τερματισμό των εχθροπραξιών εκεί.
«Αυτά τα πράγματα είναι πάντα λίγο μπερδεμένα», είπε.
Ακόμη και ενώ ο Τραμπ απειλούσε το Ιράν, ο Βανς δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ «μας ζήτησε να γυρίσουμε σελίδα και να μεταμορφώσουμε τις σχέσεις μας με τον λαό του Ιράν».
Οι αντιμαχόμενες πλευρές δεν προχώρησαν σε κοινή φωτογράφιση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών. Πριν ο Βανς κάνει τις δηλώσεις του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αρακτσί μπήκε για λίγο στην αίθουσα και αγκάλιασε τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος ενεργούσε ως μεσολαβητής. Ο Αρακτσί δεν είχε καμία επαφή με τον Βανς, ο οποίος βρισκόταν στο πίσω μέρος της αίθουσας.
Ο ρόλος του Λιβάνου για το Ιράν και τα κλειστά Στενά του Ορμούζ
Παρά την ανακοίνωση νέας εκεχειρίας στον Λίβανο την Παρασκευή, δεν έχουν παρατηρηθεί σχεδόν καθόλου ενδείξεις για το τέλος των συγκρούσεων στην περιοχή. Το Ιράν δήλωσε το Σάββατο ότι, ως αποτέλεσμα, έκλεισε εκ νέου τα Στενά, το κλείσιμο των οποίων για σχεδόν τέσσερις μήνες προκάλεσε τη μεγαλύτερη διακοπή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό στην ιστορία.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αμφισβήτησαν το κλείσιμο του στενού, αλλά τα διαθέσιμα στο εμπόριο ναυτιλιακά δεδομένα έδειξαν άμεσο αντίκτυπο.
Μόνο ένα μικρό δεξαμενόπλοιο διέσχισε τη θαλάσσια οδό με ενεργοποιημένους τους πομποδέκτες εντοπισμού θέσης μετά την ανακοίνωση του Ιράν, σε σύγκριση με δεκάδες πλοία τις τελευταίες ημέρες, όταν η κυκλοφορία είχε αρχίσει να επιστρέφει στα προπολεμικά επίπεδα.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε, επικαλούμενο στρατιωτική πηγή, ότι την Κυριακή δεν εκδίδονταν νέες άδειες διέλευσης για πλοία μέχρι νεωτέρας. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν δηλώσει ότι είναι υπερβολικά επικίνδυνο να διέρχονται χωρίς την άδεια του Ιράν.
Το Ιράν δήλωσε ότι δεν θα μπορούσε να ξεκινήσει η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για το πυρηνικό του πρόγραμμα, έως ότου τερματιστούν οι συγκρούσεις στο Λίβανο και λάβει τα οικονομικά οφέλη που του έχουν υποσχεθεί.
Τιμές πετρελαίου και Στενά του Ορμούζ
Όπως έχει συμβεί αρκετές φορές με σημαντικές εξελίξεις που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία κατά τη διάρκεια του πολέμου, η ανακοίνωση του Ιράν ότι τα Στενά έκλεισαν εκ νέου έγινε το Σαββατοκύριακο, ενώ οι αγορές ήταν κλειστές, καθυστερώντας έτσι οποιαδήποτε επίδραση στις τιμές του πετρελαίου μέχρι τη Δευτέρα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι συμφώνησε με το μνημόνιο κατανόησης της περασμένης εβδομάδας για την αποτροπή μιας παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου που προκλήθηκαν από το κλείσιμο των Στενών. Οι τιμές του πετρελαίου είχαν καταρρεύσει την περασμένη εβδομάδα σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί από την έναρξη του πολέμου.
Ο Βανς δήλωσε πριν από την αναχώρησή του ότι ήλπιζε να σημειώσει πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα. Ωστόσο, μετά τις συνομιλίες της Κυριακής, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανέφεραν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν είχε συζητηθεί.
Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμέιλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι, δεδομένου ότι η Ουάσιγκτον δεν είχε καταφέρει να εγγυηθεί κατάπαυση του πυρός στο Λίβανο, η συνάντηση θα αφορούσε μόνο την εφαρμογή του ίδιου του μνημονίου και όχι τα ουσιαστικά ζητήματα που προβλέπονται για το επόμενο στάδιο.
Ηρεμία στον Λίβανο την Κυριακή
Το μνημόνιο προβλέπει 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για θέματα όπως ο περιορισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σε αντάλλαγμα για την άρση των διεθνών κυρώσεων. Πριν επιλυθούν αυτά τα ζητήματα, το Ιράν αναμένει να λάβει αρχικά οικονομικά οφέλη, όπως εξαιρέσεις από τις κυρώσεις και το ξεπάγωμα των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Fars, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια ισχυρή βάση για την οικονομική ανάπτυξη. Ο πρώτος στόχος των διαπραγματεύσεων ήταν η αποκατάσταση της πρόσβασης σε ορισμένα από τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, ανέφερε.
Η Κυριακή φάνηκε να είναι η πιο ήσυχη ημέρα στο Λίβανο εδώ και αρκετό καιρό, χωρίς αναφορές για σοβαρά επεισόδια βίας μέχρι το σούρουπο, μετά από δύο ημέρες έντονων ισραηλινών επιθέσεων και πυρών από μαχητές της Χεζμπολάχ εναντίον ισραηλινών θέσεων.
Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκδιωχθεί από τα σπίτια τους στο Λίβανο από τον Μάρτιο λόγω της ισραηλινής εισβολής, στο πλαίσιο της καταδίωξης μαχητών της Χεζμπολάχ που έπληξαν το εσωτερικό του Ισραήλ με πυρά τον Μάρτιο.
Σε ένα ενδεχομένως θετικό σημάδι την Κυριακή, δημοσιογράφοι του Reuters στο νότιο Λίβανο παρατήρησαν μια από τις μεγαλύτερες κυκλοφοριακές κινήσεις από την υπογραφή του μνημονίου, με κατοίκους να επιστρέφουν στα σπίτια τους στο νότο, τα οποία είχαν εγκαταλείψει. Μερικοί στέκονταν δίπλα σε αυτοκίνητα που είχαν κάνει μποτιλιάρισμα στον αυτοκινητόδρομο και κυμάτιζαν σημαίες της Χεζμπολάχ.
Οι λιβανικές αρχές αναφέρουν ότι 20 άτομα σκοτώθηκαν σε ισραηλινές επιθέσεις το Σάββατο.
Ο στρατός ανακοίνωσε την Κυριακή ότι εξειδικευμένες μονάδες εξακολουθούν να εργάζονται για την εξουδετέρωση μη εκραγέντων ισραηλινών βομβών βάρους 1.000 και 2.000 λιβρών, οι οποίες είχαν ριφθεί σε πόλεις του νότου.
