Tο εμπορικό πλεόνασμα παραμένει βασικό πλεονέκτημα της κινεζικής οικονομίας και αποτυπώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της μεταποίησής της, λόγω της τεχνολογικής υπεροχής και της δυνατότητας ανακατεύθυνσης των εμπορικών της ροών μετά την επιβολή των υψηλότερων αμερικανικών δασμών, επισημαίνει το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank.
Ταυτόχρονα αντανακλά και σημαντικές εσωτερικές ανισορροπίες: αδύναμη κατανάλωση, υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα και εξάρτηση από την εξωτερική ζήτηση.
Με αυτή την έννοια, αποτελεί ταυτόχρονα ένδειξη ισχύος, αλλά και υπενθύμιση των διαρθρωτικών προκλήσεων που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η χώρα. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη αδυναμία της εγχώριας ζήτησης μπορεί να παγιώσει αποπληθωριστικές πιέσεις και να αυξήσει περαιτέρω την εξάρτηση της ανάπτυξης από τις εξαγωγές.
Το εμπορικό πλεόνασμα είναι ταυτόχρονα ένδειξη δύναμης και σύμπτωμα διαρθρωτικής ανισορροπίας: όσο η Κίνα δεν μεταβαίνει σε ένα πιο καταναλωτικό μοντέλο ανάπτυξης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμπορικών αντιδράσεων από τους εταίρους της.
Πόσο μπορεί η Κίνα να διατηρήσει το εξαγωγικό μοντέλο της
Η κινεζική οικονομία, ενώ διατηρεί τον θετικό ρυθμό ανάπτυξής της, παρουσιάζει ταυτόχρονα ενδείξεις σταδιακής επιβράδυνσης. Η εξωτερική ζήτηση και οι εξαγωγές συνεχίζουν να στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα της χώρας, ενώ η εγχώρια κατανάλωση παραμένει ασθενής, αναφέρει το Δελτίο.
Την ίδια στιγμή, το εμπορικό της πλεόνασμα κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αν και παρουσιάζει σημάδια κόπωσης. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζονται τόσο από τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, όσο και από το παγκόσμιο εμπόριο. Το ερώτημα είναι κατά πόσο το εξαγωγικό μοντέλο της Κίνας μπορεί να διατηρήσει την ίδια δυναμική τα επόμενα χρόνια.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, η Κίνα διατήρησε χαμηλούς διπλωματικούς τόνους, αποφεύγοντας την άμεση εμπλοκή και δίδοντας έμφαση στην αποκλιμάκωση και τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας. Διάφορες αναλύσεις επισημαίνουν ότι η Κίνα απέφυγε να χρησιμοποιήσει την οικονομική ή την αμυντική της ισχύ υπέρ του Ιράν. Επομένως,επισημαίνουν οι οικονομολόγοι της Alpha Bank, η κινεζική στάση βασίζεται σε μια γεωοικονομική στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση καλών σχέσεων με τις χώρες της Μέσης Ανατολής, στην αποφυγή στρατηγικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, αλλά πρωτίστως στην προστασία των ενεργειακών και εμπορικών συμφερόντων της.
H εξωτερική ζήτηση
Η οικονομία της Κίνας παραμένει ανθεκτική, με ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, ωστόσο οι ανισορροπίες παραμένουν εμφανείς. Η ανάπτυξη το 2026 στηρίζεται κυρίως στις εξαγωγές και τις επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση και η αγορά ακινήτων εξακολουθούν να κινούνται υποτονικά. Επιπλέον, ο πληθωρισμός είναι σχεδόν μηδενικός. Ως αποτέλεσμα, το κινεζικό αναπτυξιακό μοντέλο εξακολουθεί να εξαρτάται περισσότερο από την εξωτερική ζήτηση, παρά από την εγχώρια κατανάλωση
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας , ο πραγματικός ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2026 επιβραδύνθηκε στο 4,3% σε ετήσια βάση από 5,0% το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η επίδοση του δεύτερου τριμήνου ήταν η ασθενέστερη από το 2022 και χαμηλότερη από το εύρος-στόχο της τάξης του 4,5% με 5% της κυβέρνησης του Πεκίνου για το τρέχον έτος . Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι η ανάπτυξη της Κίνας το 2026 θα επιβραδυνθεί στο 4,6% εξαιτίας των επιπτώσεων από τους δασμούς και της γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Παρόμοια είναι και η τελευταία πρόβλεψη της Παγκόσμιας Τράπεζας (4,4% το 2026).
Το 2025, το εμπορικό της πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο ιστορικό επίπεδο των 1,2 τρισ. δολαρίων καθώς οι εξαγωγές προς αγορές εκτός ΗΠΑ —ιδίως Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική— αντιστάθμισαν τις αρνητικές επιπτώσεις από τους αμερικανικούς δασμούς.
Παρά τα ιστορικά υψηλά επίπεδα, υπάρχουν ενδείξεις ότι το εμπορικό πλεόνασμα ενδέχεται να έχει φθάσει στο υψηλότερο σημείο του. Ενδεικτικά, τον Ιούνιο οι εισαγωγές σε δολάρια αυξήθηκαν κατά 36% περισσότερο σε σχέση με τις εξαγωγές. Ταυτόχρονα, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν χαμηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο του 2025.
Ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί τον πρώτο παράγοντα που μπορεί να εξηγήσει, εν μέρει, την επιβράδυνση του εμπορικού πλεονάσματος της Κίνας, καθώς το αυξημένο κόστος του ιρανικού πετρελαίου επιβάρυνε συνολικά την αξία των εισαγωγών της σε σχέση με πέρυσι.
Ο δεύτερος παράγοντας, και ίσως ο πιο σημαντικός, είναι ότι οι εισαγωγές αυξήθηκαν σημαντικά επειδή η Κίνα πληρώνει υψηλότερες τιμές για τους ημιαγωγούς, καθώς είναι ταυτόχρονα μεγάλος εξαγωγέας, αλλά και εισαγωγέας ημιαγωγών.
Ενδεικτικά, οι εισαγωγές ημιαγωγών τον Μάιο αυξήθηκαν κατά περίπου 70% σε ετήσια βάση (σε δολάρια), αποκλειστικά λόγω των υψηλότερων τιμών των τσιπ.
Οι εξελίξεις αυτές υποδηλώνουν ότι η εξωτερική θέση της Κίνας δεν βελτιώνεται πλέον με τον ίδιο ρυθμό. Σε σχέση με την ευρωπαϊκή οικονομία και τις ανησυχίες της για το «κινεζικό σοκ» βιομηχανικών εξαγωγών αυτό σημαίνει ότι η Κίνα, παραμένει μεν μεγάλος ανταγωνιστής στις εξαγωγές, με μια οικονομία, ωστόσο, που εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης.
