Σιτηρά: Απώλειες καταγράφονται στην ΕΕ – Μειωμένες οι αποδόσεις στα αλώνια [γραφήματα]

Δυσκολότερη αναμένεται η φετινή χρονιά για τα σιτηρά, με την ευρωπαϊκή παραγωγή να καταγράφει απώλειες, μετά την ανάκαμψη που είχε καταγραφεί το 2025. Η συνολική παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στους 264 εκατ. τόνους, μειωμένη κατά 6,6% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Η κάμψη συνδέεται κυρίως με τις χαμηλότερες αποδόσεις σε μεγάλο μέρος της ΕΕ, αλλά και με τη σημαντική συρρίκνωση των εκτάσεων καλαμποκιού. Επιβαρυντικά λειτουργεί και η κρίση των λιπασμάτων, αν και οι σοβαρότερες επιπτώσεις της αναμένεται να γίνουν περισσότερο αισθητές στην παραγωγή του επόμενου έτους.

Μείωση 6,6% προβλέπεται για την παραγωγή σιτηρών το 2026

Η εικόνα στην Ελλάδα για τα σιτηρά

Η υποχώρηση της παραγωγής σιτηρών στην Ευρώπη πλήττει έντονα και άμεσα την Ελλάδα, με την εγχώρια αγροτική παραγωγή να καταγράφει απώλειες. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της ECIU (Ιούλιος 2026), ο καύσωνας του Ιουνίου συρρίκνωσε την ελληνική παραγωγή σιτηρών κατά 7,3%. Ωστόσο, οι προβλέψεις εστιάζουν κυρίως στην πίεση των τιμών λόγω της αυξημένης διεθνούς προσφοράς και στις ποιοτικές διακυμάνσεις που προκάλεσαν οι τοπικές καιρικές συνθήκες.

Ωστόσο, η συνολική εικόνα, όπως αναφέρουν και οι εμπειρογνώμονες των ομάδων εργασίας των Copa-Cogeca για τα Δημητριακά, τα Ελαιούχα και τα Ψυχανθή, παραμένει εξαιρετικά εξαρτώμενη από τις καιρικές συνθήκες, και οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για την επιβεβαίωση της τελικής παραγωγής στα σιτηρά, καθώς τα πρόσφατα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο από ό,τι αρχικά αναμενόταν.

Οι προβλέψεις για τα σιτηρά

Η συνολική παραγωγή δημητριακών της ΕΕ προβλέπεται να φτάσει περίπου τα 264 εκατομμύρια τόνοι το 2026, σημειώνοντας μείωση 6,6% σε σύγκριση με το 2025. Αν και η έκταση των δημητριακών αναμένεται να συρρικνωθεί ελάχιστα για τις περισσότερες καλλιέργειες, οι χαμηλότερες αποδόσεις σε μεγάλο μέρος της ΕΕ και η σημαντική μείωση της έκτασης καλαμποκιού επιβαρύνουν τις προοπτικές παραγωγής μετά την περσινή ανάκαμψη.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για την παραγωγή ανά καλλιέργεια. Σύμφωνα με αυτές, η συνολική παραγωγή σιταριού προβλέπεται να μειωθεί κατά 4,2%, με το μαλακό σιτάρι να υποχωρεί κατά 4,3% και το σκληρό κατά 2,1%.

Ελαιούχες και πρωτεϊνούχες καλλιέργειες διατηρούν θετική δυναμική

Πτώση 3,5% αναμένεται στο κριθάρι, ενώ το καλαμπόκι εμφανίζει τη μεγαλύτερη μείωση, κατά 13,9%, κυρίως εξαιτίας της υποχώρησης των καλλιεργούμενων εκτάσεων κατά 15,2%, παρά τις ευρέως σταθερές αποδόσεις (εκτός από τη Γαλλία, την Ουγγαρία και την Ισπανία). Αρνητική είναι επίσης η πρόβλεψη για τη σίκαλη (μείωση κατά 4%), τη βρώμη (μείωση κατά 9,3%) και το τριτικάλε.

Συνολικά, οι εξελίξεις παραμένουν εξαιρετικά άνισες στα κράτη μέλη, με ορισμένες περιοχές να επωφελούνται από ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης, ενώ άλλες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν επίμονη ξηρασία, θερμικό στρες και λειψυδρία, μειώνοντας τις δυνατότητες απόδοσης, ιδίως στην Ισπανία και την Ουγγαρία.

Αν και η συγκομιδή δημητριακών του 2026 αναμένεται να παραμείνει πάνω από τα επίπεδα που καταγράφηκαν κατά τις δύσκολες σοδειές των προηγούμενων ετών, σηματοδοτεί μια σαφή υποχώρηση από την ανάκαμψη του 2025, εκτιμούν οι εμπειρογνώμονες του ευρωπαϊκού αγροτικού λόμπι. Αυτό, όπως αναφέρεται, υπογραμμίζει για άλλη μια φορά την αυξανόμενη ευπάθεια της ευρωπαϊκής παραγωγής δημητριακών στην κλιματική μεταβλητότητα και τονίζει τη σημασία της διατήρησης της ανταγωνιστικότητας των αγροτών και της πρόσβασης σε αποτελεσματικά εργαλεία παραγωγής.

Θετικό πρόσημο για ελαιούχες

Αντίθετα, θετικές είναι οι προοπτικές για τις ελαιούχες καλλιέργειες. Η παραγωγή τους αναμένεται να φθάσει τους 33,3 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 6,8% συγκριτικά με το 2025.

Η ελαιοκράμβη προβλέπεται να ενισχυθεί κατά 6,4% και ο ηλίανθος κατά 11,2%, ενώ η παραγωγή σόγιας εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 4,3%.

Ανοδική πορεία προβλέπεται και για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, με συνολική παραγωγή 4 εκατ. τόνων, αυξημένη κατά 5%. Η παραγωγή μπιζελιού αναμένεται να αυξηθεί κατά 4,3% και των φασολιών κατά 7,2%, ενώ τα λούπινα υποχωρούν κατά 7%.

Η τελική εικόνα, πάντως, παραμένει αβέβαιη, καθώς καύσωνες, ξηρασία, ισχυρές βροχοπτώσεις και χαλαζοπτώσεις μπορούν ακόμη να επηρεάσουν σημαντικά τις τελικές αποδόσεις και τη συγκομιδή. Ως εκ τούτου, η στενή παρακολούθηση των συνθηκών των καλλιεργειών σε ολόκληρη την ΕΕ παραμένει απαραίτητη, καθώς οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για το τελικό αποτέλεσμα της συγκομιδής του 2026.

Οι εισαγωγές σε σιτηρά

Στο μεταξύ αυξημένες αναμένονται οι εισαγωγές στην ΕΕ, καθώς η παραγωγή σιταριού μειώνεται, ιδίως στη Γαλλία και την Ουγγαρία.

Ειδικότερα, οι εισαγωγές στην ΕΕ προβλέπεται να φτάσουν στους 28,4 εκατομμύρια τόνους το 2026/2027, από τους 26,5 εκατομμύρια τόνους που ήταν το 2025/26.

Κρίσιμο ρόλο στην κάλυψη της ζήτησης στην ΕΕ θα έχουν οι εισαγωγές καλαμποκιού από την Ουκρανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία και τον Καναδά.