Ελιά: Πρωτοφανής μείωση της παραγωγής και υποβάθμιση της ποιότητας στον Αλμυρό

Σε πρωτοφανή επίπεδα φτάνει η μείωση της παραγωγής για την ελιά στον Δήμο Αλμυρό, καθώς έχει επηρεαστεί σημαντικά από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και τις φυτοπαθολογικές προσβολές.

Κλιμάκιο της Περιφέρειας Θεσσαλίας πραγματοποίησε αυτοψία σε ελαιοπαραγωγικές περιοχές του Δήμου Αλμυρού και συγκεκριμένα στη Σούρπη, στον Πτελεό και στο Αχίλλειο, με στόχο την επιτόπια καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι ελαιοπαραγωγοί κατά την ελαιοκομική περίοδο 2026.

Η έκταση και η ένταση των ζημιών δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο οικονομικής επιβάρυνσης των παραγωγών

Το κλιμάκιο αποτελούμενο από τον Θεματικό Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας Δημήτριο Τσέτσιλα, τον εντεταλμένο περιφερειακό σύμβουλο Τροφίμων Ζαρκάδα Κωνσταντίνο, τον αναπληρωτή Καθηγητή Φυτοπαθολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Δρ. Ιωάννη Βαγγέλα, τον Γενικό Διευθυντή ΔΑΟΚ Θεσσαλίας Δρ. Δημήτριο Σταυρίδη, τη Διευθύντρια της ΔΑΟ ΠΕ Μαγνησίας και Σποράδων Άντα Τζώρτζη και την υπάλληλο Γεωργατζή Δήμητρα, πραγματοποίησε επισκέψεις σε ελαιώνες, συνεταιρισμούς και τοπικούς φορείς, ενώ καταγράφηκαν από κοντά οι επιπτώσεις των ιδιαίτερα δυσμενών καιρικών συνθηκών και των φυτοπαθολογικών προσβολών. Στις συναντήσεις συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Πτελεού Αθανάσιος Νεοχωρίτης, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Παραδοσιακών Ελαιώνων Νοτιοδυτικής Μαγνησίας Χρήστος Καλλές, ο Πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Αχιλλείου Νικόλαος Πίνας και ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Αχιλλείου Κωνσταντίνος Κατσιαβριάς.

Πρωτοφανής αλληλουχία δυσμενών συνθηκών

Η φετινή ελαιοκομική περίοδος χαρακτηρίζεται από μια ασυνήθιστη αλληλουχία κλιματικών και φυτοπαθολογικών παραγόντων. Ο ήπιος χειμώνας 2025–2026, με ανεπαρκείς ώρες ψύχους, σε συνδυασμό με τις απότομες θερμοκρασιακές μεταβολές και τους καύσωνες κατά την κρίσιμη περίοδο της ανθοφορίας και καρπόδεσης, προκάλεσαν εκτεταμένα φαινόμενα ακαρπίας.

Παράλληλα, οι βροχοπτώσεις του Σεπτεμβρίου, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την αυξημένη σχετική υγρασία, δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη προσβολών από δάκο της ελιάς και μυκητολογικές ασθένειες. Κατά την αυτοψία, ο Δρ. Ιωάννης Βαγγέλας διαπίστωσε προσβολές από γλοιοσπόριο (ανθράκωση/παστέλλα), ξεροβούλα, σαπιοβούλα και πυρηνοτρήτη (Prays oleae), επιβεβαιώνοντας την ιδιαίτερα επιβαρυμένη φυτοϋγειονομική κατάσταση των ελαιώνων.

Μείωση παραγωγής στην ελιά

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΔΑΟ Μαγνησίας και Σποράδων, η εκτιμώμενη παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς προβλέπεται να μειωθεί από 5.200 τόνους την περίοδο 2023–2025 σε περίπου 1.000 τόνους το 2026, δηλαδή κατά 80,8%. Αντίστοιχα, η εκτιμώμενη παραγωγή ελαιολάδου προβλέπεται να μειωθεί από 3.500 τόνους σε περίπου 1.500 τόνους, καταγράφοντας μείωση 57,14%.

Επιπλέον, σημαντικό μέρος του καρπού που διασώθηκε έχει υποβαθμισμένη ποιότητα λόγω των προσβολών και δεν μπορεί να αξιοποιηθεί ως επιτραπέζια ελιά, με αποτέλεσμα να οδηγείται υποχρεωτικά προς ελαιοποίηση. Την ίδια στιγμή, το καλλιεργητικό κόστος ανά στρέμμα δεν έχει μειωθεί αναλογικά με την απώλεια της παραγωγής.

Ζητούνται λύσεις

Η έκταση και η ένταση των ζημιών δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο οικονομικής επιβάρυνσης των παραγωγών και, μακροπρόθεσμα, εγκατάλειψης σημαντικού τμήματος του ιστορικού ελαιώνα του Πηλίου, της Νοτιοδυτικής Μαγνησίας και των Σποράδων.

Έχοντας πλέον σαφή εικόνα από την επιτόπια αυτοψία και την επιστημονική τεκμηρίωση, θα προχωρήσει στην ανάδειξη του ζητήματος προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τον ΕΛΓΑ, ζητώντας να εξεταστεί θεσμικά και τεκμηριωμένα η συγκεκριμένη ζημιά και να αξιοποιηθούν τα διαθέσιμα έκτακτα χρηματοδοτικά εργαλεία για την ουσιαστική στήριξη των πληγέντων ελαιοπαραγωγών.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας θα συνεχίσει να βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με τους παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς και τους τοπικούς φορείς, παρακολουθώντας την εξέλιξη του φαινομένου και προωθώντας προς τις αρμόδιες υπηρεσίες όλα τα απαραίτητα επιστημονικά και παραγωγικά στοιχεία.

Η ελιά αποτελεί μονοκαλλιέργεια

Ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας Δημήτρης Τσέτσιλας δήλωσε: «Η αυτοψία στη Σούρπη, τον Πτελεό και το Αχίλλειο επιβεβαιώνει τη σοβαρότητα της κατάστασης που αντιμετωπίζουν οι ελαιοπαραγωγοί της περιοχής. Η φετινή παραγωγή έχει επηρεαστεί σημαντικά τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, ως αποτέλεσμα της αλληλουχίας δυσμενών καιρικών συνθηκών και φυτοπαθολογικών προσβολών. Για τη συγκεκριμένη περιοχή η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί ουσιαστικά τη μονοκαλλιέργεια και βασική πηγή εισοδήματος για μεγάλο μέρος του αγροτικού πληθυσμού. Επομένως, μια τόσο μεγάλη απώλεια παραγωγής έχει άμεσες και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις στους παραγωγούς και στην τοπική οικονομία.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας καταγράφει και τεκμηριώνει επιστημονικά το πρόβλημα και θα μεταφέρει τα στοιχεία στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και στον ΕΛΓΑ, ζητώντας να εξεταστεί θεσμικά η συγκεκριμένη ζημιά και κάθε δυνατότητα ουσιαστικής στήριξης των παραγωγών. Στόχος μας είναι να υπάρξει μια τεκμηριωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος, ώστε οι ελαιοπαραγωγοί της περιοχής να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες της φετινής χρονιάς».