Σημαντική επαναπροσέγγιση με την ΕΕ, μέσα από συμφωνίες που εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν τη βρετανική οικονομία κατά 17 δισ. λίρες, προετοιμάζει ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ. Το πακέτο περιλαμβάνει διευκολύνσεις στο εμπόριο αγροτικών προϊόντων, συμμετοχή στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και ένα νέο πρόγραμμα κινητικότητας για νέους κάτω των 30 ετών.
Οι τρεις συμφωνίες βρίσκονται κοντά στην οριστικοποίησή τους και αναμένεται να ανακοινωθούν στις 20 Νοεμβρίου, κατά τη συνάντηση του Μπέρναμ στις Βρυξέλλες με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Ορισμένες προβλέψεις, ωστόσο, δεν θα τεθούν σε εφαρμογή πριν από το 2028.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι οι συμφωνίες μπορούν να αυξήσουν το ΑΕΠ της χώρας κατά 0,4%, δηλαδή περίπου 17 δισ. λίρες. Όπως δήλωσε, πρόκειται για οικονομικό όφελος που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Παράλληλα, επιμένει ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε βαθύτερη ευρωπαϊκή επανασύνδεση χωρίς τη στήριξη της κοινής γνώμης, υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες πρέπει να έχουν τον τελευταίο λόγο για τη μελλοντική σχέση της χώρας με την ΕΕ.
Αγροτικό εμπόριο και ευκολότερες μετακινήσεις μεταξύ ΕΕ – Βρετανίας
Κεντρικό στοιχείο του πακέτου είναι η συμφωνία για τα αγροτικά προϊόντα, η οποία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βρετανικής κυβέρνησης, θα αποφέρει περισσότερα από 5 δισ. λίρες στην οικονομία έως το 2040. Στόχος είναι να περιοριστούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια που δημιουργήθηκαν μετά το Brexit και να διευκολυνθούν οι εξαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Οι επιχειρήσεις και οι ταξιδιώτες δεν θα χρειάζεται πλέον να εξασφαλίζουν ειδικά πιστοποιητικά για τη μεταφορά ζωντανών ζώων, συμπεριλαμβανομένων των κατοικίδιων. Αντί αυτών, θα χρησιμοποιούνται ευρωπαϊκά διαβατήρια κατοικίδιων, περιορίζοντας την επανάληψη πολύπλοκων διαδικασιών σε κάθε ταξίδι. Παράλληλα, προβλέπεται η απελευθέρωση του εμπορίου ορισμένων προϊόντων, όπως τα ζωντανά μαλάκια και ο σολομός της Σκωτίας.
Για ορισμένα βρετανικά προϊόντα που δεν πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες, μεταξύ των οποίων προϊόντα που σχετίζονται με τη χρήση συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων, θα προβλεφθεί μεταβατική περίοδος κατά την οποία θα συνεχιστεί η εμπορική τους διάθεση.
Άνθρακας, βίζες και εκκρεμότητες
Η δεύτερη συμφωνία αφορά την ένταξη της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών ρύπων. Το Λονδίνο θα καταβάλλει δισεκατομμύρια ευρώ στην ΕΕ, ώστε να αποφύγει την επιβολή διασυνοριακού φόρου άνθρακα, ο οποίος τίθεται σε ισχύ τον Ιανουάριο. Η συμμετοχή στο ευρωπαϊκό σύστημα εκτιμάται ότι θα προστατεύσει τις βρετανικές επιχειρήσεις από πρόσθετες επιβαρύνσεις στις συναλλαγές τους με την Ευρώπη.
Το τρίτο σκέλος προβλέπει πρόγραμμα κινητικότητας για νέους κάτω των 30 ετών, οι οποίοι θα μπορούν να ζουν, να εργάζονται και να ταξιδεύουν στην άλλη πλευρά της Μάγχης. Οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ θα διαθέτει δική του ποσόστωση θεωρήσεων, ενώ η Βρετανία επιδιώκει να εξασφαλίσει μηχανισμό έκτακτης αναστολής, ώστε να μπορεί να περιορίζει τις εισόδους από χώρες που δεν τηρούν τις συμφωνημένες ποσοστώσεις.
Παρά την πρόοδο, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα. Η ΕΕ πιέζει τη Βρετανία να υιοθετήσει υψηλότερους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, κάτι στο οποίο αντιδρούν η κυβέρνηση και οι επιχειρήσεις. Συζητείται επίσης η συμμετοχή του Λονδίνου στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό συνοχής, ενώ οι Βρυξέλλες έχουν εκφράσει αντιρρήσεις για τα σχέδια επιτάχυνσης των απελάσεων αλλοδαπών παραβατών προς χώρες της ΕΕ.
Οι δύο πλευρές εξετάζουν ακόμη συμφωνία για χαμηλότερα δίδακτρα στους Ευρωπαίους φοιτητές στα βρετανικά πανεπιστήμια, με το Λονδίνο να εμφανίζεται πρόθυμο να διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες για την αντιστάθμιση πιθανών απωλειών των ιδρυμάτων, εφόσον εξασφαλίσει πρόσβαση στο πρόγραμμα «Made in Europe».
Οι επικείμενες συμφωνίες αποτελούν το πρώτο μέρος της στρατηγικής Μπέρναμ για την επαναχάραξη των σχέσεων με την Ευρώπη. Παράλληλα, η Ντάουνινγκ Στριτ προετοιμάζει ευρύτερη ανακοίνωση για τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την Ένωση, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επανένταξης.
