Το γεγονός ότι η Αυστραλία εισπράττει περισσότερους φόρους από τις εξαγωγές μπίρας παρά από τις εξαγωγές φυσικού αερίου οδήγησε σε μια ταραχώδη συνεδρίαση της Γερουσίας τον Φεβρουάριο, αλλά και στη δημοσιοποίηση του θέματος.
«Πώς ζούμε σε μια χώρα, έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς φυσικού αερίου στον κόσμο, και λαμβάνουμε περισσότερους φόρους από την μπ;iρα;» ρώτησε ο ανεξάρτητος γερουσιαστής Ντέιβιντ Πόκοκ σε μια στιγμή που έκτοτε έχει λάβει σχεδόν 10 εκατομμύρια προβολές στο Instagram.
Το βίντεο που έγινε viral έδωσε νέα ώθηση σε μια εκστρατεία υπέρ της εισαγωγής φόρου 25% στις εξαγωγές φυσικού αερίου, η οποία έχει πυροδοτήσει μια αντι-εκστρατεία από εταιρείες ενέργειας αφού είναι αντίθετες σε κάτι τέτοιο.
Παρά τη δημοτικότητα της εκστρατείας στους ψηφοφόρους, ο πρωθυπουργός την έχει αποκλείσει
Καθώς όμως η χώρα αντιμετωπίζει την άνοδο του κόστους ζωής και των εγχώριων τιμών φυσικού αερίου εν μέσω μιας κρίσης καυσίμων που προκλήθηκε από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, το θέμα είναι απίθανο να εξαφανιστεί – και κυριαρχεί στα πρωτοσέλιδα ενόψει του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της επόμενης εβδομάδας.
Τι θα κάνει η Αυστραλία
«Απλώς κάντε το», δήλωσε ο πρώην υπουργός Οικονομικών, Δρ. Κεν Χένρι, σε μια άλλη ακρόαση της Γερουσίας τον περασμένο μήνα.
Και όπως τονίζει το BBC, τα λόγια του είχαν βαρύτητα, καθώς πριν από 16 χρόνια, ο Δρ Χένρι πρότεινε έναν φόρο εξόρυξης, ο οποίος απορρίφθηκε μετά από μια εκστρατεία της μεταλλευτικής βιομηχανίας.
Αν η κυβέρνηση είχε καταφέρει να εφαρμόσει έναν τέτοιο φόρο τότε, η Αυστραλία θα είχε κερδίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι τώρα και τα χρήματα θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία ενός ταμείου για τις μελλοντικές γενιές.
Το 57% των ψηφοφόρων τάσσεται υπέρ ενός φόρου στις εξαγωγές φυσικού αερίου
Τα επιχειρήματα
Η Ιαπωνία έχει περισσότερα έσοδα από το αυστραλιανό φυσικό αέριο -φορολογώντας τις εισαγωγές- από ό,τι η ίδια η Αυστραλία, σύμφωνα με το Australia Institute, ένα think tank προοδευτικής δημόσιας πολιτικής.
Εκτιμάται ότι ένας φόρος 25% στις εξαγωγές φυσικού αερίου θα απέφερε 17 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας (9 δισεκατομμύρια λίρες, 12 δολάρια ΗΠΑ) ετησίως.
Επιχειρήματα σαν κι αυτά έχουν τραβήξει ολοένα και περισσότερο την προσοχή των Αυστραλών. Σύμφωνα με δημοσκόπηση την περασμένη εβδομάδα, το 57% των ψηφοφόρων τάσσεται υπέρ ενός φόρου στις εξαγωγές φυσικού αερίου, με μόνο το 12% να είναι αντίθετο.
Τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων τον τελευταίο χρόνο έχουν κάνει επανειλημμένες αναφορές στο κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, με τους ζηλιάρηδες Αυστραλούς να καταδικάζουν την έλλειψη διορατικότητας της κυβέρνησής τους στη δημιουργία ενός ταμείου που θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει, για παράδειγμα, πιο γενναιόδωρη γονική άδεια, δωρεάν τριτοβάθμια εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη.
Όπως και η Νορβηγία, η Αυστραλία είναι πλούσια σε φυσικούς πόρους, αλλά το κρατικό επενδυτικό της ταμείο είχε μόνο 267 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας τον Δεκέμβριο του 2025 – λιγότερο από το 10% του συνολικού προϋπολογισμού της Νορβηγίας για έναν πληθυσμό πέντε φορές μεγαλύτερο.
Ο φόρος στην μπίρα αναμένεται να αποφέρει 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας
Δίνοντας βενζίνη «δωρεάν»
Ακόμη και καθώς οι εξαγωγές φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί – φτάνοντας στο αποκορύφωμά τους τα 90 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας το 2023 κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία – και οι εγχώριες τιμές του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί την τελευταία δεκαετία, ο φόρος ενοικίου πετρελαϊκών πόρων (PRRT), ο οποίος ισχύει για τους υπεράκτιους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, αναμένεται να αποφέρει περίπου 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας στο οικονομικό έτος 2025-26.
Η πολυεθνική Shell πλήρωσε το PRRT για το μεγαλύτερο έργο φυσικού αερίου της χώρας, το Gorgon, για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία πέρυσι – μόλις 109 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας με έσοδα 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας.
Ο φορολογικός κώδικας της Αυστραλίας έχει «γενναιόδωρες» διατάξεις για τις εταιρείες ενέργειας, διευκρίνισε στο BBC η Samantha Hepburn, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Deakin με εξειδίκευση στο δίκαιο των φυσικών πόρων.
Όπως και άλλες εταιρείες, οι εταιρείες φυσικού αερίου πληρώνουν επίσης φόρο εταιρειών και φόρο μισθοδοσίας. Αλλά η διαφορά είναι ότι χρησιμοποιούν έναν δημόσιο πόρο, πρόσθεσε η Hepburn, και παρόλο που ορισμένα χερσαία έργα φυσικού αερίου πληρώνουν δικαιώματα για τη χρήση των πόρων, είναι ένα μικρό ποσό σε σύγκριση με αυτό που θα απέφερε ένας φόρος επί των κερδών.
Αυτό, μαζί με τα φορολογικά προνόμια, αποτελεί τη βάση για τους ισχυρισμούς ότι η Αυστραλία δίνει το φυσικό αέριο της «δωρεάν».
Η Shell έχει δηλώσει ότι εκτός από τις επενδύσεις 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ στην Αυστραλία από το 2010, έχει καταβάλει 12 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας σε αυστραλιανούς φόρους την τελευταία δεκαετία.
Υποστήριξε επίσης ότι χώρες όπως η Νορβηγία έχουν ένα διαφορετικό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο το κράτος είναι άμεσος επενδυτής σε ενεργειακά έργα και αναλαμβάνει ορισμένους από τους κινδύνους που εμπλέκονται, σε αντίθεση με την Αυστραλία.
