Στενά του Ορμούζ: «Σύγκρουση» Ιράν – IMO για τις θαλάσσιες διαδρομές

Νέα ένταση καταγράφεται στα Στενά του Ορμούζ, καθώς το Ιράν προχώρησε σε άμεση παρέμβαση κατά τη διέλευση δεξαμενόπλοιου μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων, ενώ παράλληλα αμφισβητεί ανοιχτά το νέο σχέδιο ασφαλούς εξόδου πλοίων που ανακοίνωσε ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO).

Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Ambrey Analytics, πλοίο με σημαία Παναμά, το οποίο εκτελούσε δρομολόγιο από τη Μεσαΐντ του Κατάρ προς το Καράτσι του Πακιστάν, έλαβε εντολή από το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC Navy) να διακόψει τη διέλευσή του από τα Στενά του Ορμούζ.

Το περιστατικό σημειώθηκε ενώ το πλοίο έπλεε περίπου 13,8 ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της ιρανικής πόλης Σιρίκ. Μετά την προειδοποίηση, το δεξαμενόπλοιο περιόρισε την κίνησή του και εμφανίζεται να παραμένει στην περιοχή, σύμφωνα με το Tradewinds.

Απόρριψη του σχεδίου του IMO

Το περιστατικό έρχεται λίγες ώρες μετά την ανοιχτή προειδοποίηση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης προς όλα τα εμπορικά πλοία να μην χρησιμοποιούν τις νέες διαδρομές που προβλέπει το σχέδιο εκκένωσης και ασφαλούς διέλευσης που παρουσίασε ο IMO.

Σε ανακοίνωσή του μέσω του επίσημου πρακτορείου Sepah News, το IRGC κατηγόρησε «ορισμένες αρχές» ότι ανακοίνωσαν νέα δρομολόγια στα Στενά του Ορμούζ χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την Τεχεράνη, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία «απαράδεκτη και απολύτως επικίνδυνη».

«Η μόνη επιτρεπόμενη διαδρομή διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ είναι οι διαδρομές που έχουν ανακοινωθεί από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.

Το σχέδιο εκκένωσης 11.000 ναυτικών

Η μεγαλύτερη επιχείρηση απεγκλωβισμού εμπορικών πλοίων των τελευταίων ετών βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη στα Στενά του Ορμούζ, μετά την ενεργοποίηση του ειδικού σχεδίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), το οποίο επιτρέπει την ασφαλή αποχώρηση εκατοντάδων πλοίων και χιλιάδων ναυτικών που παρέμεναν εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο επί μήνες εξαιτίας της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.

Σύμφωνα με τον IMO, το σχέδιο ενεργοποιήθηκε μετά τη διαμόρφωση πλαισίου εκεχειρίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και αφορά περίπου 500 έως 600 πλοία, μεταξύ των οποίων έως και 100 δεξαμενόπλοια, καθώς και περίπου 11.000 ναυτικούς που αδυνατούσαν να εγκαταλείψουν την περιοχή.

Οι πρώτες διελεύσεις πραγματοποιήθηκαν ήδη. Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων έδειξαν ότι δύο φορτηγά πλοία ξηρού φορτίου και ένα πλοίο γενικού φορτίου διέσχισαν με επιτυχία τα Στενά, ενώ παράλληλα τρία δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν συνολικά περίπου 5 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου βρίσκονται καθ’ οδόν προς την έξοδο από τον Περσικό Κόλπο. Τα δύο από αυτά κατευθύνονται προς ασιατικούς προορισμούς.

Το σχέδιο προβλέπει τη χρήση δύο προσωρινών διαδρόμων ναυσιπλοΐας. Ο πρώτος διέρχεται μέσω ιρανικών χωρικών υδάτων στη βόρεια πλευρά των Στενών, ενώ ο δεύτερος αξιοποιεί τα ύδατα του Ομάν και την περιοχή που συντονίζεται από αμερικανικές δυνάμεις στη νότια πλευρά. Η κεντρική ζώνη του παραδοσιακού Συστήματος Διαχωρισμού Θαλάσσιας Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS), που είχε θεσπιστεί από τον IMO ήδη από το 1968, παραμένει ουσιαστικά ανενεργή λόγω του κινδύνου ύπαρξης ναρκών και άλλων απειλών για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με στοιχεία του MarineTraffic που αφορούν την 23η Ιουνίου, 31 πλοία διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ. Από αυτά, 10 ακολούθησαν την «ιρανική διαδρομή», οκτώ τη διαδρομή κοντά στις ακτές του Ομάν, έξι τη διαδρομή που προτείνει ο IMO και επτά τη λεγόμενη «σκοτεινή διαδρομή» (dark route).

Σύμφωνα με τα δεδομένα παρακολούθησης της Lloyd’s List Intelligence, η ιχνηλάσιμη ναυτιλιακή κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξήθηκε κατά 270%, φθάνοντας τις 119 διελεύσεις την περασμένη εβδομάδα, μετά το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, το οποίο επέτρεψε τη μερική επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού εν μέσω εύθραυστων πολιτικών διαπραγματεύσεων.