Περικοπή 159 δισεκατομμυρίων ευρώ από την αρχική πρόταση της Επιτροπής υπέστη ο αρχικός επόμενος επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ από την ιρλανδική προεδρία, σύμφωνα με ένα νέο σχέδιο που αποκαλύφθηκε το Σάββατο.
Η Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία καθοδηγεί τις συνομιλίες, πρότεινε μείωση περίπου 8% στον συνολικό προϋπολογισμό της Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, προκειμένου να κατευνάσει την πλευρά των ηγετών που ευθυγραμμίζονται με τη Γερμανία που απαιτεί μεγάλες περικοπές.
Το έγγραφο διαπραγμάτευσης προβλέπει περικοπές 122 δισεκατομμυρίων ευρώ σε τρέχουσες τιμές σε σύγκριση με το προηγούμενο σχέδιο που παρουσίασε η Κυπριακή Προεδρία τον Ιούνιο.
Η εξέλιξη αυτή προεξοφλεί έντονες συζητήσεις μεταξύ των 27 ηγετών της ΕΕ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής την ερχόμενη εβδομάδα, με την ΕΕ διαιρεμένη ανάμεσα στα «φειδωλά» κράτη που απαιτούν περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων και στο αντίπαλο στρατόπεδο των νότιων και ανατολικών κρατών -των «Φίλων της Συνοχής»- που αντιτίθεται στις μειώσεις.
Η πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας διαμορφώνει τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 σε περίπου 1,622 τρισ. Ευρώ (σε σταθερές τιμές του 2025), ποσό που αντιστοιχεί στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ, έναντι 1,26% στην αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Ελπίζω ότι θα υπάρξει συμφωνία μέχρι τα Χριστούγεννα», δήλωσε, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, ο Ιρλανδός Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και ‘Αμυνας, Τόμας Μπερν, που παρουσίασε σήμερα την αναθεωρημένη πρόταση για το ΠΔΠ. Τόνισε, επίσης, ότι «η έγκαιρη συμφωνία είναι απαραίτητη προκειμένου οι πολίτες και η ευρωπαϊκή οικονομία να επωφεληθούν από το νέο ΠΔΠ από την 1η Ιανουαρίου 2028» και εξέφρασε την ελπίδα ότι η σημερινή πρόταση θα αποτελέσει τη βάση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας από τους ηγέτες ως το τέλος του έτους.
Ειδικότερα, ο Τόμας Μπερν ανέφερε ότι ότι η Ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να εξισορροπήσει τη χρηματοδότηση των νέων προτεραιιοτήτων της ΕΕ, όπως η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα, η καινοτομία, η ασφάλεια και η άμυνα, με τη διατήρηση των παραδοσιακών πολιτικών της ΕΕ, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τους δημοσιονομικούς περιορισμούς των κρατών-μελών. Ο ίδιος τόνισε ότι σχεδόν όλα τα προγράμματα του νέου ΠΔΠ προβλέπουν αυξημένη χρηματοδότηση σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ, με τις αναπροσαρμογές να αποσκοπούν στη διατήρηση των νέων πολιτικών προτεραιοτήτων, αλλά και στην προστασία των βασικών πολιτικών της ΕΕ.
Τι «κόβει», τι κρατάει η πρόταση
Σε μια προσπάθεια να κρατήσει ισορροπίες ανάμεσα στα δύο «στρατόπεδα», η Ιρλανδία προστάτευσε τις αγροτικές επιδοτήσεις και τις περιφερειακές εκταμιεύσεις -που αντιπροσωπεύουν το ήμισυ του συνολικού προϋπολογισμού και είναι πολιτικά ευαίσθητες- από οποιαδήποτε περικοπή.
Αντίθετα, το μεγαλύτερο μέρος των μειώσεων αφορά την εξωτερική βοήθεια που μειώθηκε κατά 38 δισεκατομμύρια ευρώ, την ανταγωνιστικότητα που περικόπηκε κατά 75 δισεκατομμύρια ευρώ και τις διοικητικές δαπάνες της ΕΕ που μειώθηκαν κατά 10 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το Δουβλίνο κατήργησε επίσης ένα ταμείο εκτάκτων αναγκών, γνωστό ως «μαξιλάρι του Μηχανισμού της ΕΕ», το οποίο επέτρεπε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποδεσμεύει κονδύλια για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων έκτακτης ανάγκης καθ’ όλη τη διάρκεια του επταετούς κύκλου του προϋπολογισμού.
Πάντως, είναι αμφίβολο κατά πόσον και πάλι θα ικανοποιηθεί η πλευρά των «φειδωλών» της ΕΕ, οι οποίοι έχουν προειδοποιήσει για δυσανάλογες περικοπές εις βάρος νέων προτεραιοτήτων όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η αναπτυξιακή χρηματοδότηση.
Οι πρώτες απόψεις αναμένεται να κατατεθούν από τους 27 εκπροσώπους της ΕΕ κατά τη διάρκεια συνάντησης την Κυριακή, όπου θα προετοιμάσουν επίσης τη συζήτηση των ηγετών για την Πέμπτη.
Φορολογικές προσαρμογές
Η Ιρλανδική Προεδρία δεν πραγματοποίησε μεγάλες αλλαγές στο πακέτο των πέντε νέων εισφορών σε επίπεδο ΕΕ, που προτάθηκαν από την Επιτροπή πέρυσι για τη δημιουργία συνολικών εσόδων 66 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον προϋπολογισμό.
Αυτό, όπως επισημαίνει το Politico, αποτελεί απογοήτευση για χώρες όπως η Γαλλία, η οποία ασκούσε πιέσεις στο Δουβλίνο να προσθέσει στο σχέδιο τους προτεινόμενους από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φόρους στους ψηφιακούς κολοσσούς, στα διαδικτυακά παιχνίδια και στις εταιρείες κρυπτονομισμάτων, ώστε να αυξηθούν τα πιθανά έσοδα.
Παρά τις πιέσεις για την κατάργηση των πιο επικρινόμενων επιλογών, η Ιρλανδία διατήρησε τους πέντε φόρους στο τραπέζι και έκανε απλώς τεχνικές αλλαγές για να ξεπεραστδούν οι αντιρρήσεις.
Πρότεινε τη σταδιακή εισαγωγή των συνεισφορών του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών ΣΕΔΕ (ETS) για τις φτωχότερες χώρες που πλήττονται υπερβολικά από τον φόρο, και την αύξηση των συνεισφορών στον προϋπολογισμό της ΕΕ από τον φόρο στις εισαγωγές άνθρακα, ο οποίος γίνεται δεκτός από τις περισσότερες κυβερνήσεις.
Οι εντάσεις για τους ίδιους πόρους θα κορυφωθούν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων των ηγετών την Πέμπτη.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι προτίθεται να «οριστικοποιήσει» ένα πακέτο δυνητικών εισφορών που θα είναι αποδεκτό από τις κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης.
