Ο αυξανόμενος προστατευτισμός επιδεινώνει το χάος στις παγκόσμιες αγορές τροφίμων που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία, με τις κυβερνήσεις να περιορίζουν τις εξαγωγές βασικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των δημητριακών, του μαγειρικού λαδιού και των οσπρίων.

Οι αυξανόμενες τιμές των τροφίμων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η απειλή κοινωνικής αναταραχής οδήγησαν σε αύξηση εκείνων που ενώ εξάγουν τρόφιμα, τώρα απαγορεύουν τις πωλήσεις στο εξωτερικό ή θέτουν άλλους περιορισμούς, όπως φόρους ή ποσοστώσεις. Αυτά τα μέτρα προστατευτισμού έχουν αυξήσει περαιτέρω τον λογαριασμό των εισαγωγών τροφίμων για χώρες που εξαρτώνται από τις διεθνείς αγορές για σημαντικά προϊόντα διατροφής, πλήττοντας ορισμένες από τις φτωχότερες στον κόσμο.

Η Beata Javorcik, επικεφαλής οικονομολόγος στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, προειδοποίησε ότι ο προστατευτισμός θα ενισχύσει τεχνητά τις τιμές, που βρίσκονται ήδη σε επίπεδα ρεκόρ, τροφοδοτώντας την παγκόσμια επισιτιστική ανασφάλεια. «Αυτό θα αυξήσει τα παγκόσμια ποσοστά φτώχειας. Και σε ακραίες καταστάσεις, μπορεί να παρακινήσει τα αυταρχικά καθεστώτα να γίνουν πιο καταπιεστικά», είπε.

Πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, οι ξηρασίες και οι περιορισμοί στην εργασία λόγω του Covid-19 είχαν οδηγήσει τις διεθνείς τιμές των τροφίμων υψηλότερα. Ο πόλεμος οδήγησε 23 χώρες να στραφούν στον προστατευτισμό των τροφίμων, σύμφωνα με την αμερικανική ομάδα σκέψης International Food Policy Research Institute (IFPRI).

Το μερίδιο των προϊόντω , με περιορισμούς στο παγκόσμιο εμπόριο τροφίμων, μετρημένο σε θερμίδες, ήταν 17%, το ίδιο επίπεδο που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της επισιτιστικής και ενεργειακής κρίσης του 2007-08, ανέφερε η IFPRI.

Η Ινδονησία τον περασμένο μήνα έγινε η τελευταία χώρα που ανακοίνωσε απαγόρευση εξαγωγών, σταματώντας τις πωλήσεις φοινικέλαιου στο εξωτερικό. Το φοινικέλαιο είναι το φυτικό έλαιο με τις περισσότερες συναλλαγές στον κόσμο, που χρησιμοποιείται σε οτιδήποτε, από κέικ μέχρι καλλυντικά.

Η απόφαση της Τζακάρτα ήταν άλλο ένα πλήγμα για τους καταναλωτές που ήδη παλεύουν με άλμα στις τιμές τροφίμων λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, έναν κορυφαίο προμηθευτή ηλιελαίου. Τα σούπερ μάρκετ στην ΕΕ και στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν βάλει δελτίο στο μαγειρικό λάδι, καθώς οι αγοραστές σπεύδουν να αποκτήσουν αποθέματα.

Η κίνηση του κορυφαίου εξαγωγέα φοινικελαίου σήμαινε ότι, μαζί με το ουκρανικό και το ρωσικό ηλιέλαιο, πάνω από το 40 τοις εκατό των προμηθειών στη διεθνή αγορά φυτικών ελαίων έχει γίνει δυσπρόσιτο.

Όλα τα τρόφιμα

Η πρώτη γενική απαγόρευση της Τζακάρτα στις εξαγωγές του βρώσιμου λαδιού, που εφαρμόστηκε καθώς η χώρα προετοιμαζόταν για το τέλος του Ραμαζανιού, φαίνεται να έχει αποδώσει πολιτικά. Μετά από μια ταχεία πτώση, τα ποσοστά αποδοχής για τον Πρόεδρο Joko Widodo ανέβηκαν 4 ποσοστιαίες μονάδες στο 64 τοις εκατό στην τελευταία έρευνα του δημοσκόπησης Indikator.

Αλλά καθώς η απαγόρευση απέτρεψε τη δυσαρέσκεια στην Ινδονησία, προκάλεσε χάος αλλού. Το Πακιστάν, του οποίου η νέα κυβέρνηση αντιμετωπίζει ήδη μια κρίση πληθωρισμού, σχημάτισε σύντομα επίσημη ομάδα εργασίας για να αντιμετωπίσει τις προμήθειες φοινικέλαιου. Το Ισλαμαμπάντ προσπάθησε να καθησυχάσει το κοινό αναζητώντας εγγυήσεις από Ινδονήσιους αξιωματούχους ότι η Τζακάρτα θα ξαναρχίσει τις αποστολές πριν από το τέλος του μήνα, σύμφωνα με τον Usman Qureshi, κοινό γραμματέα στο υπουργείο Εμπορίου του Πακιστάν.

Αν και οι έμποροι γεωργικών προϊόντων δεν αναμένουν ότι η απαγόρευση θα διαρκέσει πολύ, ορισμένοι προειδοποίησαν ότι η απροσδόκητη κίνηση είχε επηρεάσει τη φήμη της Ινδονησίας ως τόπου επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ένας έμπορος φοινικελαίου στη Σιγκαπούρη είπε: «Θα διαφοροποιήσω την έκθεσή μου [μακριά από την Ινδονησία] λίγο περισσότερο στο μέλλον».

Ο David Laborde, ανώτερος ερευνητής στο IFPRI, είπε ότι οι περιορισμοί στις εξαγωγές είχαν δημιουργήσει ένα φαινόμενο ντόμινο, μειώνοντας την παγκόσμια προσφορά σε όσους το χρειάζονταν. «Καταλήγετε να υπονομεύετε το παγκόσμιο σύστημα εμπορίου», είπε, προσθέτοντας ότι περιορίζοντας την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, οι περιορισμοί μείωσαν επίσης τα κίνητρα για τους αγρότες να καλλιεργούν. «Βλάπτεις το δικό σου σύστημα γεωργίας και τα δικά σου αποθέματα τροφής», είπε.

Οι έμποροι επικεντρώνονται τώρα στο αν η Ινδία θα ανακοινώσει απαγόρευση εξαγωγής τροφίμων.

Όντας μια από τους μεγαλύτερους παραγωγούς σιταριού στον κόσμο, οι εξαγωγές της χώρας αυξήθηκαν σε υψηλό ρεκόρ άνω των 7 εκατομμυρίων τόνων το έτος που έληξε τον Μάρτιο, συμβάλλοντας στην κάλυψη του ελλείμματος που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ωστόσο, η έντονη ζέστη τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, όπου θερμοκρασίες έως και 45 βαθμούς Κελσίου έπληξαν μεγάλα τμήματα της ζώνης σίτου της Ινδίας, έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την εγχώρια προσφορά. Με αρκετές ακόμη εβδομάδες καύσωνα να αναμένονται πριν από την έναρξη του ετήσιου μουσώνα τον επόμενο μήνα, η κυβέρνηση αυτή την εβδομάδα υποβάθμισε την πρόβλεψή της για την τρέχουσα καλλιέργεια σιταριού κατά 5 τοις εκατό σε 105 εκατομμύρια τόνους για το έτος, έως τον Ιούνιο.

Οι τιμές που αναφέρονται στις αγορές σιταριού σε όλο τον κόσμο έχουν αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες μετά από αναφορές ότι το Νέο Δελχί εξέταζε επίσης το ενδεχόμενο να περιορίσει τις εξαγωγές για να προστατεύσει τα εγχώρια αποθέματα από περαιτέρω ελλείψεις.

Ωστόσο, ο υπουργός Τροφίμων της Ινδίας Sudhanshu Pandey αρνήθηκε ότι οι περιορισμοί αποτελούν επιλογή, λέγοντας ότι η χώρα μπορεί να καλύψει τις εγχώριες ανάγκες της. «Οι εξαγωγές σιταριού συνεχίζονται», είπε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη, προσθέτοντας ότι η άφιξη της σοδειάς σιταριού της Αργεντινής από τον Ιούνιο θα μειώσει την πίεση στις ινδικές και παγκόσμιες προμήθειες.

Οι έμποροι είπαν ότι τυχόν περιορισμοί στις ινδικές εξαγωγές θα σοκάρουν τις διεθνείς αγορές. «Ο κόσμος βασίζεται στην Ινδία για εναλλακτικές προμήθειες σε μια εποχή που τα παγκόσμια αποθέματα είναι ιστορικά περιορισμένα και οι προμήθειες παραμένουν αυστηρά περιορισμένες από τη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε ο Kona Haque, επικεφαλής έρευνας στην ED&F Man, τον οίκο εμπορίας γεωργικών προϊόντων. Οποιαδήποτε πρόταση ότι η Ινδία μπορεί να προχωρήσει στην απαγόρευση των εξαγωγών θα προκαλούσε «πανικό στις παγκόσμιες αγορές σιταριού και αύξηση των τιμών», προειδοποίησε.

Πρόσφατα Άρθρα
Γιατί η Γερμανία αντιστέκεται στις εκκλήσεις για αντιμετώπιση των ενεργειακών προβλημάτων βάζοντας ξανά εμπρός την πυρηνική ενέργεια
Financial Times |

Γιατί η Γερμανία αντιστέκεται στις εκκλήσεις για αντιμετώπιση των ενεργειακών προβλημάτων βάζοντας ξανά εμπρός την πυρηνική ενέργεια

Πολιτικά, λογιστικά και νομικά εμπόδια εμποδίζουν την κάλυψη του κενού της προσφοράς που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία

Μείωση γεννήσεων: Τα προγράμματα στήριξης της οικονομίας βοηθούν τις γεννήσεις να ανακάμψουν από την πανδημία
Financial Times |

Η μείωση των γεννήσων, η πανδημία και τα προγράμματα στήριξης - Τι συμβαίνει σε παγκόσμιο επίπεδο

Οι γεννήσεις άρχισαν να μειώνονται απότομα στα τέλη του 2020 ύστερα από την επικράτηση της Covid-19 - «Η βραχυπρόθεσμη μείωση των γεννήσεων που παρατηρείται σε πολλές χώρες είναι συνεπής με άλλες ιστορικές κρίσεις»... αλλά στην περίπτωση του κορωνοϊού, αυτές οι μειώσεις ήταν πιο βραχύβιες», αναφέρει ο ΟΗΕ

Οικονομικός πόλεμος: Θα υπάρξουν επιπτώσεις για το δολάριο;
Financial Times |

Οι οικονομικός πόλεμος και πώς μπορεί να πλήξει την κυριαρχία του αμερικανικού δολαρίου

«Η κρυφή διάβρωση της κυριαρχίας του δολαρίου»: Οι κυρώσεις που παγώνουν τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ρωσίας έχουν δημιουργήσει ένα κίνητρο για χώρες να παρακάμψουν το αμερικανικό νόμισμα

«Ζώντας σε έναν φανταστικό κόσμο»: Ιδρυτικό μέλος του ευρώ επιπλήττει την ΕΚΤ για την απάντησή της απέναντι στον πληθωρισμό
Financial Times |

«Ζώντας σε έναν φανταστικό κόσμο»: Ισινγκ κατά ΕΚΤ για την απάντησή της στον πληθωρισμό

Ο Οτμαρ Ισινγκ βλέπει κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού εάν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της κεντρικής τράπεζας συνεχίσουν να εκτιμούν εσφαλμένα παράγοντες που αυξάνουν τις τιμές