Τουρισμός: Ανακάμπτει τον Μάιο η Αθήνα – Η σύγκριση με την Βαρκελώνη

Η ξενοδοχειακή αγορά της Αθήνας εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη για το 2026, παρά τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης της ζήτησης που προκαλεί η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, η σύγκριση με τη Βαρκελώνη —έναν από τους βασικούς ανταγωνιστικούς προορισμούς της Μεσογείου— αναδεικνύει τόσο τα περιθώρια ανάπτυξης της Αθήνας όσο και τις αδυναμίες της σε επίπεδο υποδομών, δημόσιου χώρου και διαχείρισης τουριστικών πιέσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) και της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών, Αττικής και Αργοσαρωνικού (ΕΞΑΑΑ), ο Μάρτιος του 2026 κινήθηκε με πτώση 0,8%, ενώ ο Απρίλιος κατέγραψε μείωση 3,8%, παρά την αύξηση του ADR στα ξενοδοχεία. Ωστόσο, τις πρώτες ημέρες του Μαΐου διαφαίνεται σταδιακή ανάκαμψη της ζήτησης για τον προορισμό.

Μιλώντας στην εκδήλωση, ο πρόεδρος της ΕΞΑΑΑ, Ευγένιος Βασιλικός, σημείωσε ότι τα ξενοδοχεία της Αθήνας επηρεάζονται διαφορετικά, ανάλογα με τις αγορές στις οποίες έχουν επενδύσει. Όπως ανέφερε, οι μονάδες που στηρίζονται περισσότερο στην αγορά του Ισραήλ αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες πιέσεις σε σχέση με εκείνες που στοχεύουν κυρίως στην αμερικανική αγορά. «Τον Μάιο μπαίνουμε ξανά σε πιο παραδοσιακούς ρυθμούς κρατήσεων, χωρίς όμως να έχουμε φτάσει ακόμη στα επίπεδα που περιμέναμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αναμένεται να αυξήσουν και το λειτουργικό κόστος των ξενοδοχειακών μονάδων.

Το βασικό θέμα της εκδήλωσης, η οποία έχει πλέον εξελιχθεί σε θεσμό —όπως επεσήμανε ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΑΑ, Γιώργος Καλλιμασιάς— ήταν η παρουσίαση της ετήσιας έρευνας ικανοποίησης επισκεπτών της Αττικής. Όπως τόνισε ο ίδιος, η έρευνα «αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο γνώσης για τον προορισμό μας, καθώς αποτυπώνει την εμπειρία των επισκεπτών μέσα από ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία».

Ο κ. Καλλιμασιάς υπογράμμισε ότι το 2025 ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ επιβατικής κίνησης, κάνοντας λόγο για «την εξαιρετική θέση της Αθήνας στον διεθνή τουριστικό χάρτη», η οποία αποτελεί αποτέλεσμα της διαρκούς συνεργασίας όλων των κρίκων της αλυσίδας «ταξίδι – τουρισμός»: αεροδρομίου, ξενοδοχείων, αεροπορικών εταιρειών, φορέων της πόλης και Πολιτείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2025 ο ΔΑΑ κατέγραψε 34 εκατ. επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση 6,4% σε σχέση με το 2024, όταν είχαν διακινηθεί περίπου 32 εκατ. επιβάτες. Ειδικά για την Αθήνα, οι ξένοι επισκέπτες έφτασαν τα 8,7 εκατ., αυξημένοι κατά 10% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ και το πρώτο τετράμηνο του 2026 η θετική δυναμική συνεχίζεται, με επιπλέον 2 εκατ. ξένους επισκέπτες.

Παράλληλα, η εποχικότητα φαίνεται να περιορίζεται σταδιακά. Το ποσοστό της επισκεψιμότητας που συγκεντρώνεται μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου έχει υποχωρήσει στο 62%, ενώ το 2025 καταγράφηκε ιδιαίτερα ισχυρός Οκτώβριος, στοιχείο που ενισχύει τη θέση της Αθήνας ως προορισμού 12μηνης λειτουργίας.

Το παράδειγμα της Βαρκελώνης και πώς θα το αποφύγει η Αθήνα

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σύγκριση με τη Βαρκελώνη, η οποία χρησιμοποιείται πλέον ως παράδειγμα διαχείρισης τουριστικών πιέσεων και υπερτουρισμού. Όπως τονίστηκε, η ζήτηση στα ξενοδοχεία της Αθήνας παραμένει σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με τον ισπανικό προορισμό. Το 2024 η Βαρκελώνη κατέγραψε 13,1 εκατ. αφίξεις στα ξενοδοχεία, ενώ η Αττική μόλις 5,7 εκατ.

Αντίστοιχα, τον Αύγουστο του 2024 η Αττική είχε σε ημερήσια βάση περίπου 42.000 διανυκτερεύσεις αλλοδαπών, ενώ ο προορισμός της Βαρκελώνης ξεπερνούσε τις 112.000 διανυκτερεύσεις. Ο μέσος όρος ημερήσιων διανυκτερεύσεων στα ξενοδοχεία της Αττικής διαμορφώθηκε στις 26.000 από αλλοδαπούς και 8.800 από Έλληνες, όταν στη Βαρκελώνη τα αντίστοιχα μεγέθη έφταναν τις 77.000 και 18.000.

Ωστόσο, παρά τη συνολικά υψηλή ικανοποίηση των επισκεπτών, η Αθήνα εξακολουθεί να υστερεί έναντι της Βαρκελώνης σε ζητήματα ασφάλειας, δημόσιων συγκοινωνιών, πληροφόρησης, καθαριότητας και θορύβου. Ο συνολικός δείκτης ικανοποίησης των επισκεπτών διαμορφώνεται στο 8,4 για την Αθήνα έναντι 8,7 για τη Βαρκελώνη. Παράλληλα, κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, η Βαρκελώνη υπερέχει τόσο σε πληρότητες όσο και σε μέσες τιμές δωματίων.

Σημαντικές διαφορές καταγράφονται και στις ξενοδοχειακές υποδομές. Η Βαρκελώνη διαθέτει περίπου τετραπλάσιο αριθμό ξενοδοχειακών δωματίων σε σχέση με την Αθήνα και την Αττική, ενώ ο μέσος αριθμός δωματίων ανά ξενοδοχείο φτάνει τα 162 έναντι μόλις 50 στην Αττική. Την ίδια στιγμή, η Αθήνα εμφανίζει μεγαλύτερη διείσδυση βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Παράλληλα, οι εκπρόσωποι του κλάδου επανέφεραν τη συζήτηση για τη βραχυχρόνια μίσθωση, ζητώντας ισότιμη αντιμετώπιση της οικονομίας διαμοιρασμού. Στο επίκεντρο βρέθηκε και το ζήτημα των υποδομών και της φέρουσας ικανότητας, με τους συμμετέχοντες να επισημαίνουν ότι ορισμένες περιοχές της Αττικής δυσκολεύονται πλέον να διαχειριστούν τον αυξημένο όγκο επισκεπτών.

Παρά τα προβλήματα, κοινή ήταν η εκτίμηση ότι η Αθήνα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης και απέχει ακόμη από τα επίπεδα υπερτουρισμού άλλων ευρωπαϊκών προορισμών, όπως η Βαρκελώνη. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι να μην επαναλάβει τα ίδια λάθη.

Ελκυστικός προορισμός η Αθήνα με… προβλήματα

Η Ιωάννα Παπαδοπούλου, διευθύντρια Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ του ΔΑΑ, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα της φετινής έρευνας αναδεικνύουν έναν προορισμό με ισχυρή ελκυστικότητα, υψηλή συνολική ικανοποίηση και σαφή συναισθηματική σύνδεση με τους επισκέπτες. Την ίδια στιγμή όμως, όπως είπε, η έρευνα φωτίζει και τα πεδία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή: την ποιότητα του δημόσιου χώρου, την καθαριότητα, την προσβασιμότητα, την καλύτερη αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου και των νησιών του Αργοσαρωνικού, καθώς και την ανάγκη εκσυγχρονισμού των υποδομών και ανάπτυξης πιο εξειδικευμένων τουριστικών υπηρεσιών και προϊόντων.

Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στο ξενοδοχείο Conrad Athens The Ilisian από τη Μαριπόλα Κώτση, Τομεάρχη Έρευνας Αγοράς του ΔΑΑ, και τον Stefan Merkenhof, Managing Consultant της GBR Consulting. Οι έρευνες πραγματοποιούνται κάθε χρόνο τόσο από την Ένωση Ξενοδόχων Αθηνών – Αττικής – Αργοσαρωνικού στα ξενοδοχεία-μέλη της, σε συνεργασία με την GBR Consulting, όσο και από τον ΔΑΑ κατά την αναχώρηση των επιβατών από την πρωτεύουσα.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της GBR Consulting και του ΔΑΑ, η Αθήνα καταγράφει υψηλή ικανοποίηση επισκεπτών, ενίσχυση της διεθνούς ζήτησης και αυξανόμενη οικονομική επίδραση, ωστόσο ταυτόχρονα αναδεικνύονται σημαντικές προκλήσεις που αφορούν τις υποδομές, τον δημόσιο χώρο και τη διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης.

Η Αθήνα αξιολογείται επίσης ως φιλόξενος και συμπεριληπτικός προορισμός, με το 81% των τουριστών να θεωρεί ότι η πόλη είναι ανοιχτή και προσβάσιμη για όλους, ανεξαρτήτως εθνικότητας, θρησκείας, σεξουαλικού προσανατολισμού ή αναπηρίας. Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, για πρώτη φορά από το 2017, η πλειονότητα των επισκεπτών δεν επισκέφθηκε το παραλιακό μέτωπο της Αθήνας. Αν και όσοι το επισκέφθηκαν αξιολόγησαν θετικά την εμπειρία —με βαθμολογία 8,6 για την καθαριότητα των παραλιών και 8,0 για την ποιότητα της θάλασσας— το παραλιακό προϊόν δεν φαίνεται ακόμη να έχει ενταχθεί οργανικά στη συνολική τουριστική εμπειρία της πόλης. Αντίστοιχα περιορισμένη παραμένει και η επισκεψιμότητα στα νησιά του Αργοσαρωνικού, κυρίως λόγω έλλειψης χρόνου και ενημέρωσης.