Στο επίκεντρο της διεθνούς ενεργειακής αγοράς βρίσκονται πλέον τα σενάρια για το σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στη σημαντικότερη πετρελαϊκή δίοδο του κόσμου. Η σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχεται ήδη στη δωδέκατη εβδομάδα της, ωστόσο οι τελευταίες διπλωματικές επαφές δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία για αποκλιμάκωση της κρίσης.
Παράγοντες της ναυτιλιακής και ενεργειακής βιομηχανίας εκτιμούν ότι ακόμη και αν υπάρξει συνολική συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου, η πλήρης επαναφορά της κανονικότητας θα απαιτήσει χρόνο.
Παρά τα πρώτα θετικά μηνύματα και τη μικρή αύξηση στις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, οι ροές πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες, ενώ η αβεβαιότητα εξακολουθεί να επηρεάζει έντονα τις αγορές.
Παράγοντες της ναυτιλιακής και ενεργειακής βιομηχανίας εκτιμούν ότι ακόμη και αν υπάρξει συνολική συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου, η πλήρης επαναφορά της κανονικότητας θα απαιτήσει χρόνο. Όπως σημειώνει ο ναυλομεσιτικός οίκος Gibson Shipbrokers, για την ασφαλή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας θα χρειαστούν εγγυήσεις ασφαλείας, πιθανές επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών, αλλά και νέο πλαίσιο ασφαλιστικής κάλυψης για τα πλοία που θα δραστηριοποιηθούν στην περιοχή.
Η πρώτη φάση επανεκκίνησης αναμένεται να γίνει με ιδιαίτερη προσοχή. Πλοιοκτήτες με μεγαλύτερη ανοχή στο ρίσκο εκτιμάται ότι θα κινηθούν πρώτοι, αξιοποιώντας διαδρομές που είχαν χρησιμοποιηθεί και σε παλαιότερες περιόδους έντασης, κοντά στις ακτές του Ιράν ή του Ομάν.
Με φορτίο 157 δεξαμενόπλοια
Σύμφωνα με στοιχεία του Gibson, περίπου 157 συμβατικά δεξαμενόπλοια άνω των 25.000 DWT παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, με τα περισσότερα να είναι ήδη φορτωμένα και έτοιμα να αποπλεύσουν μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες. Παράλληλα, περισσότερα από 150 δεξαμενόπλοια βρίσκονται στον Κόλπο του Ομάν, αναμένοντας την επανεκκίνηση των φορτώσεων.
Οι ναύλοι αναμένεται να παραμείνουν σε ιδιαίτερα υψηλά και ευμετάβλητα επίπεδα κατά το πρώτο στάδιο της επανόδου, πριν αρχίσουν να αποκλιμακώνονται όσο θα περιορίζεται ο κίνδυνος στην περιοχή. Αναλυτές δεν αποκλείουν και προσωρινές καθυστερήσεις στα λιμάνια, μέχρι να εξομαλυνθούν τα προγράμματα φόρτωσης.
Χώρες με ισχυρότερες υποδομές και μεγαλύτερες δυνατότητες αποθήκευσης, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εκτιμάται ότι θα μπορέσουν να επαναφέρουν σχετικά γρήγορα τις εξαγωγές τους. Η Σαουδική Αραβία αναμένεται σταδιακά να περιορίσει τη χρήση του αγωγού East-West και να επιστρέψει στις θαλάσσιες εξαγωγές μέσω Ορμούζ, ενώ τα ΗΑΕ θα αυξήσουν ξανά τις ροές μέσω του αγωγού Habshan προς τη Φουτζέιρα.
Αντίθετα, πιο σύνθετη εμφανίζεται η κατάσταση για το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, καθώς η εξάρτηση από διεθνείς operators και οι περιορισμένες δυνατότητες αποθήκευσης ενδέχεται να καθυστερήσουν σημαντικά την επαναφορά των εξαγωγών. Ορισμένες εκτιμήσεις μάλιστα αναφέρουν ότι η πλήρης επιστροφή των πετρελαϊκών ροών στα προπολεμικά επίπεδα ίσως να μην επιτευχθεί πριν από το 2027.
Ιδιαίτερα δύσκολη θεωρείται και η αποκατάσταση στην αγορά καθαρών πετρελαϊκών προϊόντων (CPP), καθώς αρκετά διυλιστήρια έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές. Αν και εγκαταστάσεις όπως το Ras Tanura και το Ruwais συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά, μονάδες όπως τα Sitra, Mina Al-Ahmadi και Satorp απαιτούν εκτεταμένες επισκευές χωρίς ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας.
Τα δεξαμενόπλοια πλέουν δυτικά
Την ίδια στιγμή, η διεθνής αγορά δεξαμενόπλοιων βρίσκεται ήδη σε διαδικασία αναδιάρθρωσης. Μεγάλος αριθμός πλοίων έχει μετακινηθεί προς τη Δύση, εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής και εξαγωγικής δραστηριότητας των Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό σημαίνει ότι η επιστροφή χωρητικότητας στον Περσικό Κόλπο δεν θα είναι άμεση, καθώς αρκετοί πλοιοκτήτες αποφεύγουν να δεσμεύσουν πλοία χωρίς σαφή εικόνα για τα διαθέσιμα φορτία και τη σταθερότητα των συμβολαίων.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, ακόμη και αν υπάρξει ευρύτερη γεωπολιτική συμφωνία, η επάνοδος στην προπολεμική κανονικότητα δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Ο πόλεμος έχει ήδη μεταβάλει ουσιαστικά τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, επηρεάζοντας τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση. Οι ειδικοί θεωρούν ότι η ανάκαμψη θα ξεκινήσει κυρίως από τις μεταφορές αργού πετρελαίου, ενώ η αγορά προϊόντων διύλισης θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να σταθεροποιηθεί.
![Χρυσές λίρες: Ποιες χρονιές πουλήθηκαν οι περισσότερες [πίνακας]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2025/07/ot_lires25.png)
