Με τον πόλεμο στο Ιράν να συνεχίζεται, η… ασφυξία στην εφοδιαστική αλυσίδα συνεχίζεται, αφού τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά.
Στην κατάσταση, κάποιοι «θησαυρίζουν» και άλλοι έχουν χασούρα.
Για παράδειγμα, ευνοημένες εμφανίζονται οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές –ήδη σήμερα η Greenpeace «εξήρε» τις επιδόσεις των big four: Shell, TotalEnergies, BP and Equinor– ενώ τα κέρδη των Αμερικανών ανταγωνιστών πλήττωνται σημαντικά.
Πιο ειδικά, οι αμερικανικές Chevron και ExxonMobil κατέγραψαν στο πρώτο τρίμηνο του 2026 καθαρά κέρδη της τάξης των 2,2 δισ. και 4,2 δισ. δολαρίων αντίστοιχα.
Συγκριτικά με την ίδια περίοδο πέρσι, οι αριθμοί είναι αισθητά χαμηλότεροι: η Chevron είχε φτάσει τα 3,5 δισ. κέρδη ενώ η ExxonMobil παρουσίασε 7,7 δισ. δολάρια κέρδη.
Η παγίδα του hedging
Σύμφωνα με τον Economist, μια εξήγηση για την προαναφερθείσα αρνητική εικόνα μπορεί να δώσει η θέση αντιστάθμισης (hedging position).
Ειδικότερα, οι μεγάλες πετρελαϊκές συνήθως καθορίζουν τις πωλήσεις τους εβδομάδες ή και μήνες νωρίτερα, πριν παραδόσουν τα προϊόντα τους. Και για να προστατευθούν από τυχόν διακυμάνσεις στις τιμές, προχωρούν σε μέτρα αντιστάθμισης (hedging).
Όταν όμως οι τιμές εκτοξεύονται, τα hedges χάνουν την αξία τους, προκαλώντας έτσι λογιστικές ζημίες. Επί παραδείγματι, οι ζημιές ανήλθαν σε 2,9 δισ. δολάρια για τη Chevron και σε 3,9 δισ. δολάρια για την Exxon κατά το α’ τρίμηνο του 2026, όπως αναφέρει ο Economist.
Αφ’ ης στιγμής ολοκληρωθούν οι πωλήσεις, οι ζημιές αντισταθμίζονται από τα έσοδα, αλλά το αμερικανικό νομικό σύστημα απαιτεί την άμεση καταγραφή των ζημιών από την αντιστάθμιση κινδύνου. Έπειτα, οι αμερικανικές εταιρείες συνήθως καταβάλλουν μεγαλύτερα ποσά για το hedging σε σχέση με τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές τους.
Τα μέτρα διασφάλισης εναντίον της διακύμανσης των τιμών επιβάρυναν σημαντικά τις Exxon και Chevron κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ
Έπειτα, οι ζημίες από την αντιστάθμιση κινδύνου της Exxon και της Chevron κατά το πρώτο τρίμηνο ήταν ασυνήθιστα υψηλές, αλλά αν οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται, τα συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου θα επιβαρύνουν τα κέρδη τους περισσότερο από ό,τι τις ανταγωνιστικές εταιρείες.
Τι διαφορετικό κάνουν οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές
Από την άλλη πλευρά, οι ευρωπαϊκές εταιρίες πετρελαίου έχουν διαφοροποιήσει τα κανάλια πωλήσεών τους.
Διαθέτουν ισχυρά τμήματα συναλλαγών, τα οποία αγοράζουν και πουλάνε αργό πετρέλαιο, διυλισμένα προϊόντα πετρελαίου και φυσικό αέριο, προκειμένου να αποκομίζουν κέρδη από τις διαφορές τιμών ανά περιοχή, αλλά και ανά χρονική περίοδο.
Η BP, για παράδειγμα, πραγματοποιεί συναλλαγές περίπου 12 εκατ. βαρελιών πετρελαίου την ημέρα – μια ποσότητα σχεδόν 11 φορές μεγαλύτερη από την παραγωγή της, εξηγεί ο Economist.
Εκμεταλλευόμενοι την αστάθεια των αγορών, οι επενδυτές μπορούν να αποκομίσουν τεράστια κέρδη εκμεταλλευόμενοι τις διαφορές στις τιμές.
Ο τομέας στον οποίο υπάγεται το τμήμα συναλλαγών της BP απέφερε κέρδη 2,2 δισ. δολάρια το πρώτο τρίμηνο, ενώ πέρσι τα κέρδη ήταν ελάχιστα.
Μπορεί να κλείσει το χάσμα;
Tα τελευταία χρόνια, οι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές προσπαθούν να καλύψουν την απόσταση;
Η Chevron, για παράδειγμα, διοχετεύει την παραγωγή της μέσα από το εμπορικό της τμήμα, αντί να βασίζεται σε third-party εμπόρους. Έτσι, διαθέτει τα βαρέλια της όπου μπορεί να αποκομίσει υψηλότερα περιθώρια κέρδους, λέει ο Economist.
Θέλοντας να αξιοποιήσει τα δυιλιστήριά της στην Ασία –όπου η έλλειψη καυσίμων ξεπερνά το 80%–, η Chevron αναμένεται το επόμενο τρίμηνο να διαχειριστεί εσωτερικά πάνω από το 40% του αργού πετρελαίου της.
Όσο για την Exxon, εταιρεία αυτή έχει χτυπηθεί σκληρότερα από το κλείσιμο των Στενών, καθότι το ένα πέμπτο της παραγωγής της σε αέριο και πετρέλαιο βρίσκεται στη Μέση Ανατολή.
Ενδεικτική είναι η παρατηρούμενη πτώση στην παραγωγή της: από τα 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα έπεσε στα 4,6 εκατ. βαρέλια κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026. Αν η κατάσταση συνεχιστεί, επαπειλείται περαιτέρω πτώση, η οποία ενδέχεται να κυμαίνεται μεταξύ 4,1 και 4,3 εκατ. βαρελιών την ημέρα.
Όμως, το χάσμα άρα όλο και θα ανοίγει, όσο ο πόλεμος συνεχίζεται. Αναλυτές πιστεύουν ότι αν το γαλόνι της βενζίνης περάσει το όριο των 5 δολαρίων ανά γαλόνι, ο Τραμπ θα προχωρήσει σε απαγόρευση εξαγωγών πετραλαίου.
Όπως αναφέρει ο Economist, μια τέτοια κίνηση αναμέται να μειώσει τα κέρδη των αμερικανικών εταιρειών τόσο στον τομέα της παραγωγής όσο και στη διανομή, αφού τα εγχώρια δυιλιστήρια δεν θα μπορούν να πουλάνε σε διεθνείς τιμές.
