Σοβαρά οικονομικά, νομικά και πολιτικά προβλήματα αντιμετωπίζει το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» που δημιούργησε ο Ντόναλντ Τραμπ για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση στη Γάζα, παρά τις αρχικές φιλόδοξες εξαγγελίες.
Αν και ο Τραμπ είχε παρουσιάσει τον οργανισμό ως έναν από τους πιο σημαντικούς διεθνείς θεσμούς της νέας του εξωτερικής πολιτικής, τέσσερις μήνες μετά την ίδρυσή του το επίσημο ταμείο του παραμένει άδειο, ενώ κανένα ουσιαστικό έργο ανοικοδόμησης δεν έχει ξεκινήσει στη Γάζα, σημειώνουν οι Financial Times.
Το συμβούλιο είχε ζητήσει περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια από παγκόσμιους ηγέτες μέσω «ισόβιων συνδρομών», ενώ τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν θεωρητικά να προσφέρουν συνολικά 7 δισεκατομμύρια δολάρια για ένα μεγάλο πακέτο βοήθειας προς τη Γάζα. Παράλληλα, ο Τραμπ είχε υποσχεθεί άλλα 10 δισεκατομμύρια δολάρια αμερικανικής χρηματοδότησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τη λειτουργία του οργανισμού τα οποία μίλησαν στους FT, το επίσημο ταμείο που δημιουργήθηκε μέσω της Παγκόσμιας Τράπεζας και εγκρίθηκε από τον ΟΗΕ δεν έχει λάβει ούτε ένα δολάριο από δωρητές.
Αντί να χρησιμοποιούν τον επίσημο μηχανισμό της Παγκόσμιας Τράπεζας, αρκετοί δωρητές κατέθεσαν χρήματα απευθείας σε τραπεζικό λογαριασμό του συμβουλίου στην JPMorgan. Αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες για τη διαφάνεια, καθώς το ταμείο της Παγκόσμιας Τράπεζας υπόκειται σε διεθνείς ελέγχους και υποχρεώσεις λογοδοσίας, ενώ ο ιδιωτικός λογαριασμός δεν έχει αντίστοιχες ανεξάρτητες απαιτήσεις διαφάνειας.
Εκπρόσωπος του συμβουλίου υποστήριξε ότι οι δωρητές απλώς επέλεξαν «άλλες επιλογές χρηματοδότησης» και ότι τα οικονομικά στοιχεία θα παρουσιαστούν στο εκτελεστικό συμβούλιο του οργανισμού «όταν κριθεί κατάλληλο».
Μικρά ποσά για πληρωμές προσωπικού
Μέχρι στιγμής, μόνο περιορισμένα ποσά έχουν κινηθεί. Το Μαρόκο έχει προσφέρει περίπου 20 εκατομμύρια δολάρια για τη λειτουργία του γραφείου του Νικολάι Μλαντένοφ, ο οποίος ορίστηκε «ύπατος εκπρόσωπος» για τη μεταπολεμική Γάζα, καθώς και για τη χρηματοδότηση μιας παλαιστινιακής τεχνοκρατικής επιτροπής που θα αναλάμβανε προσωρινά τη διακυβέρνηση της περιοχής. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πρόσφεραν επίσης 100 εκατομμύρια δολάρια για τη δημιουργία νέας αστυνομικής δύναμης στη Γάζα, όμως το πρόγραμμα έχει παγώσει και τα χρήματα δεν έχουν αξιοποιηθεί.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών σχεδιάζει να ανακατανείμει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από προγράμματα εξωτερικής βοήθειας για δράσεις που σχετίζονται με το συμβούλιο. Ωστόσο, τα χρήματα αυτά δεν θα δίνονται απευθείας στο Συμβούλιο Ειρήνης και μέχρι στιγμής δεν έχουν δαπανηθεί.
Επιπλέον, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξετάζει να διαθέσει περίπου 50 εκατομμύρια δολάρια απευθείας στον οργανισμό για λειτουργικά έξοδα, αλλά ούτε αυτή η χρηματοδότηση έχει εγκριθεί ακόμα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ενημερώσει το Κογκρέσο ότι δεν θα επιτραπεί στο συμβούλιο να χρησιμοποιήσει αμερικανικά κονδύλια μέχρι να δημιουργηθούν επαρκείς οικονομικοί έλεγχοι και μηχανισμοί λογοδοσίας.
Το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού έχει ξεκινήσει διαδικασίες υποβολής προσφορών για έργα ασφαλείας και ανοικοδόμησης στη Γάζα, αλλά καμία σύμβαση δεν έχει ανατεθεί. Επισήμως, η καθυστέρηση αποδίδεται στο γεγονός ότι η Χαμάς δεν έχει ακόμη αφοπλιστεί, κάτι που θεωρείται βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή του σχεδίου.
Μέχρι στιγμής η Γάζα δεν έχει δει ούτε σεντ
Το σχέδιο Τραμπ παρουσιάστηκε μετά την εκεχειρία που τερμάτισε δύο χρόνια πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. Προέβλεπε τρεις βασικούς στόχους: τον αφοπλισμό της Χαμάς, την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων και την ανοικοδόμηση της Γάζας. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος σε κανέναν από αυτούς τους τομείς.
Παράλληλα, έχουν εμφανιστεί σοβαρά νομικά ερωτήματα σχετικά με τη φύση και την εξουσία του οργανισμού. Ευρωπαίοι διπλωμάτες εξέφρασαν από την αρχή ανησυχίες ότι το Συμβούλιο Ειρήνης δημιουργήθηκε ως εναλλακτικός μηχανισμός που ανταγωνίζεται τον ΟΗΕ. Αμερικανοί νομοθέτες ζητούν εξηγήσεις για το νομικό καθεστώς του συμβουλίου και αναρωτιούνται αν πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί επίσημος διεθνής οργανισμός που μπορεί να λαμβάνει αμερικανική χρηματοδότηση.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μπράιαν Σατς δήλωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο του είπε πως το συμβούλιο έχει καθεστώς παρόμοιο με υπηρεσία του ΟΗΕ. Ωστόσο, ο ίδιος ο Τραμπ παρουσιάζει συχνά τον οργανισμό σαν μια προσωπική «βασιλική αυλή», δημιουργώντας σύγχυση ακόμη και μέσα στην αμερικανική κυβέρνηση για τον πραγματικό του χαρακτήρα.
Πρόσθετα προβλήματα προκύπτουν και από το ασαφές νομικό καθεστώς της ίδιας της Γάζας. Το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ περιγράφει το συμβούλιο ως «μεταβατική διοίκηση» μέχρι να αναλάβει ξανά τον έλεγχο η Παλαιστινιακή Αρχή. Αυτό όμως δημιουργεί αβεβαιότητα για το ποιος έχει τελικά την ευθύνη στη Γάζα και ποιο νομικό πλαίσιο ισχύει για τις εταιρείες που θα συμμετάσχουν σε έργα ανοικοδόμησης.
Επιχειρηματίες και υποψήφιοι εργολάβοι δηλώνουν ότι το ρίσκο είναι εξαιρετικά υψηλό, καθώς δεν υπάρχει σαφής πολιτική ή νομική δομή. Η Παλαιστινοαμερικανίδα επιχειρηματίας Μπισάρα Μπαχμπά, που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις με τη Χαμάς, παραδέχθηκε ότι η επιτροπή δεν μπορεί ακόμη να λειτουργήσει επί τόπου λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και υποδομών.
Έτσι, παρά τη μεγάλη δημοσιότητα και τις αρχικές υποσχέσεις, το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα παραμένει κυρίως θεωρητικό, εγκλωβισμένο ανάμεσα σε οικονομικά κενά, πολιτικές διαφωνίες και νομικές ασάφειες.
