Η κατασκευή ενός Πύργου Τραμπ στην πρωτεύουσα της Γεωργίας, Τιφλίδα, φέρνει στο προσκήνιο νέα ερωτήματα για τις σχέσεις επιχειρηματικών συμφερόντων, πολιτικής εξουσίας και αμερικανικών κυρώσεων.
Το έργο, που προωθείται ως μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις ακινήτων στη χώρα, πρόκειται να ανεγερθεί σε γη που συνδέεται με την οικογένεια του ισχυρού άνδρα της Γεωργίας, Μπιτζίνα Ιβανισβίλι, ο οποίος βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2024.
Ο Ιβανισβίλι, δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας και επίτιμος πρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος Georgian Dream, θεωρείται ευρέως ο de facto ηγέτης της χώρας. Η κυβέρνηση Μπάιντεν του επέβαλε κυρώσεις κατηγορώντας τον ότι υπονομεύει «το δημοκρατικό και ευρωατλαντικό μέλλον της Γεωργίας προς όφελος της Ρωσικής Ομοσπονδίας». Παρότι ο ίδιος δεν κατέχει επίσημο κυβερνητικό αξίωμα, η πολιτική και οικονομική επιρροή του στη χώρα παραμένει καθοριστική.
Το σχέδιο για τον ουρανοξύστη αποτελεί συνεργασία της Trump Organization με κοινοπραξία γεωργιανών και αμερικανικών εταιρειών. Την εταιρεία του Αμερικανού προέδρου διαχειρίζονται οι γιοι του, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και Ερικ Τραμπ. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Guardian, το οικόπεδο στο οποίο θα ανεγερθεί ο Πύργος Τραμπ ανήκει σήμερα στο Διεθνές Φιλανθρωπικό Ταμείο Cartu.
Τα επίσημα αρχεία δείχνουν ότι το Cartu Fund ανήκει στην Cartu Group JSC, εταιρεία της οποίας το 35% ελέγχει ο μεγαλύτερος γιος του Μπιτζίνα Ιβανισβίλι, Ούτα. Μέχρι το 2024, ο Ούτα Ιβανισβίλι κατείχε το 100% της εταιρείας, ωστόσο μείωσε το ποσοστό του μετά την επιβολή κυρώσεων στον πατέρα του. Η ιδιοκτησία του υπόλοιπου 65% δεν είναι σαφής, καθώς στη Γεωργία οι συμμετοχές κάτω του 5% μπορούν να παραμένουν ανώνυμες.
Μπιτζίνα Ιβανισβίλι
Προηγούμενες κατηγορίες κατά Τραμπ για σύγκρουση συμφερόντων
Το γεγονός αυτό περιπλέκει το έργο, καθώς το αμερικανικό καθεστώς κυρώσεων απαγορεύει σε Αμερικανούς πολίτες και εταιρείες να πραγματοποιούν συναλλαγές ή να παρέχουν υπηρεσίες στον Μπιντζίνα Ιβανισβίλι χωρίς ειδική άδεια. Παρότι υπάρχει εξαίρεση για ορισμένες επιχειρήσεις που δεν ελέγχονται άμεσα από τον ίδιο, οι επικριτές του έργου θεωρούν ότι οι δεσμοί με την οικογένεια Ιβανισβίλι εγείρουν σοβαρά ζητήματα διαφάνειας και πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων.
Οι ανησυχίες εντείνονται επειδή η Trump Organization έχει κατηγορηθεί και στο παρελθόν ότι αξιοποιεί το όνομα του Αμερικανού προέδρου σε διεθνή projects που συνδέονται με κυβερνήσεις ή πολιτικά πρόσωπα. Ένα αντίστοιχο έργο βρίσκεται σε εξέλιξη στο Ομάν, όπου αναπτύσσεται πολυτελές συγκρότημα ξενοδοχείων και γηπέδων γκολφ σε κρατική γη, σε συνεργασία με τη σαουδαραβική εταιρεία Dar Al Arkan. Ο Λευκός Οίκος έχει απορρίψει τις κατηγορίες περί σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ούτε ο πρόεδρος ούτε η οικογένειά του εμπλέκονται σε αθέμιτες πρακτικές.
Το σχέδιο στην Τιφλίδα αφορά την ανέγερση ενός πύργου 70 ορόφων, ο οποίος αναμένεται να γίνει το ψηλότερο κτίριο της Γεωργίας. Συμμετέχουν οι γεωργιανές εταιρείες Archi Group, Biograpi Living, Blox Group και Finvest Georgia, καθώς και η αμερικανική Sapir Organization, μακροχρόνιος συνεργάτης του Τραμπ.
Ο ιδρυτής της Archi Group, Ίλια Τσουλάια, υπήρξε βουλευτής του Georgian Dream, γεγονός που τροφοδοτεί περαιτέρω τις πολιτικές υποψίες γύρω από το έργο. Παράλληλα, η Biograpi Living συνδέεται με τον όμιλο Wissol Group, ιδιοκτησίας των αδελφών Σόσο και Λέβαν Πκακάντζε, οι οποίοι έχουν δεχθεί επικρίσεις στα τοπικά μέσα για τη στάση τους απέναντι στις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.
Το οικόπεδο όπου σχεδιάζεται να ανεγερθεί ο Πύργος Τραμπ βρίσκεται στον παλιό σοβιετικό ιππόδρομο της Τιφλίδας. Η οικογένεια Ιβανισβίλι κατείχε συνολικά περισσότερα από 500.000 τετραγωνικά μέτρα στην περιοχή.
Δικαιολογίες και επικρίσεις
Σύμφωνα με τον δικηγόρο της οικογένειας, το μεγαλύτερο μέρος της γης δωρίστηκε στο κράτος για τη δημιουργία δημόσιου πάρκου, ενώ περίπου 80.000 τετραγωνικά μέτρα συμφωνήθηκε να πωληθούν στην εταιρεία Central Park Avenue LLC, η οποία συνδέεται με το έργο του Πύργου Τραμπ.
Οι επικριτές του Ιβανισβίλι υποστηρίζουν ότι το project δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική επένδυση, αλλά και πολιτική κίνηση με στόχο τη βελτίωση των σχέσεων του κυβερνώντος κόμματος με τον Αμερικανό πρόεδρο. Από την άλλη πλευρά, στελέχη του Georgian Dream παρουσιάζουν το έργο ως ένδειξη διεθνούς εμπιστοσύνης προς τη γεωργιανή οικονομία.
Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου της Γεωργίας, Σάλβα Παπουασβίλι, δήλωσε ότι η παρουσία της Trump Organization στη χώρα αποδεικνύει ότι η εταιρεία θεωρεί το επιχειρηματικό περιβάλλον της Γεωργίας ασφαλές και αξιόπιστο.
Ωστόσο, οργανώσεις διαφάνειας παραμένουν επιφυλακτικές. Ο Σάντρο Κεβκισβίλι από την Transparency International Georgia υποστήριξε ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως το έργο έχει και πολιτικές διαστάσεις, κυρίως λόγω της εμπλοκής επιχειρηματιών που συνδέονται με το κυβερνών κόμμα και της άμεσης σχέσης του οικοπέδου με την οικογένεια Ιβανισβίλι.
