Οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν ανακάμψει σημαντικά, φτάνοντας κατά περιόδους ακόμη και πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Παρ’ όλα αυτά, η διεθνής τιμή αναφοράς για πετρέλαιο Brent έχει επιστρέψει κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές ανησυχούν για νέα κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν, τη μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων και το αυξημένο κόστος μεταφοράς.
Η εξέλιξη αποτυπώνει μια ασυνήθιστη κατάσταση: παρότι περισσότερο πετρέλαιο εξέρχεται από την περιοχή σε σχέση με ορισμένες περιόδους της σύγκρουσης, η αγορά εξακολουθεί να ενσωματώνει σημαντικό γεωπολιτικό κίνδυνο, τονίζει η Wall Street Journal.
Σύμφωνα με εκτίμηση της JPMorgan, η θεωρητική εύλογη τιμή του Brent βρίσκεται περίπου στα 94 δολάρια το βαρέλι, αρκετά χαμηλότερα από τα τρέχοντα επίπεδα.
Ο φόβος νέων επιθέσεων ενισχύει το πετρέλαιο
Οι επενδυτές ανησυχούν ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να επαναλάβουν τις στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της επόμενης εβδομάδας. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να προκαλέσει νέες διαταραχές στην τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι φόβοι για νέες διακοπές στην προσφορά έχουν προσθέσει περίπου 27 δολάρια ανά βαρέλι στην τιμή του Brent. Οι φόβοι αυτοί ενθαρρύνουν τα διυλιστήρια να αγοράζουν πετρέλαιο όσο είναι διαθέσιμο, ενώ επενδυτές χρησιμοποιούν συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για να προστατευτούν από μια ενδεχόμενη νέα ενεργειακή κρίση.
Η αβεβαιότητα μεταφέρεται και στους καταναλωτές. Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της απλής βενζίνης διαμορφωνόταν στα 4,25 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με την AAA, παρά την πρόσφατη αποκλιμάκωση.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμος παράγοντας
Οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο ξεπέρασαν τα 24 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως την εβδομάδα έως τις 18 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler, υπερβαίνοντας τα προπολεμικά επίπεδα των 23,3 εκατομμυρίων. Ωστόσο, την εβδομάδα έως τις 26 Οκτωβρίου υποχώρησαν τουλάχιστον στα 15,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχει επιδεινωθεί, καθώς οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων αυξάνουν τους κινδύνους και το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς. Οι εξαγωγείς αναγκάζονται να χρησιμοποιούν εναλλακτικούς αγωγούς και μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο.
Στις αρχές Οκτωβρίου, η μεταφορά αργού από τον Κόλπο προς την Ασία κόστιζε σχεδόν 36 δολάρια ανά βαρέλι, περισσότερο από πενταπλάσια τιμή σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Μικρότερα αποθέματα, μεγαλύτερη ευαισθησία
Ένας ακόμη παράγοντας είναι η εξασθένηση του παγκόσμιου αποθέματος ασφαλείας. Τα διαθέσιμα χερσαία αποθέματα πετρελαίου που μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα βρίσκονται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2016, σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Έτσι, ακόμη και μια νέα προσωρινή διακοπή της προσφοράς θα μπορούσε να έχει δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στις τιμές.
Παράλληλα, η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως, έχει αυξήσει και πάλι τις εισαγωγές της μετά τη μεγάλη μείωση του Μαΐου και του Ιουνίου. Η επιστροφή της στην αγορά ενισχύει τη ζήτηση και περιορίζει τα περιθώρια αποκλιμάκωσης των τιμών.
Βάση της εκτίμησης της WSJ, οι εξαγωγές δεν αρκούν από μόνες τους για να καθορίσουν την τιμή του πετρελαίου. Η ασφάλεια των μεταφορών, τα διαθέσιμα αποθέματα, η ζήτηση από την Κίνα και ο κίνδυνος νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης διατηρούν την αγορά σε κατάσταση έντονης αβεβαιότητας. Όσο αυτοί οι παράγοντες παραμένουν ενεργοί, η ανάκαμψη των εξαγωγών δεν εγγυάται φθηνότερη ενέργεια για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
