Τραμπ: Η ακρίβεια στα καύσιμα γίνεται εκλογικός εφιάλτης για τον αμερικανό πρόεδρο

Σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Ντόναλντ Τραμπ εξελίσσεται η αύξηση των τιμών των καυσίμων, λίγες μόλις ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Παρά τις προεκλογικές δεσμεύσεις του για δραστική μείωση της τιμής της βενζίνης και περιορισμό του κόστους ζωής, η δεύτερη προεδρική θητεία του οδεύει προς ένα αρνητικό ρεκόρ: η μέση τιμή της βενζίνης από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο αναμένεται να ξεπεράσει τα 3,46 δολάρια ανά γαλόνι, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της προηγούμενης κυβέρνησης του Τζο Μπάιντεν.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική για τους Ρεπουμπλικανούς, καθώς η ενεργειακή ακρίβεια έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων, σημειώνουν οι Financial Times.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρίας οδικής ασφάλειας AAA, η βενζίνη κόστιζε την Κυριακή 4,17 δολάρια ανά γαλόνι, καταγράφοντας αύξηση άνω του ενός τρίτου από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2025. Η τιμή παραμένει χαμηλότερη από το ημερήσιο ρεκόρ των 5,02 δολαρίων που σημειώθηκε επί Μπάιντεν, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Ωστόσο, η συνολική εικόνα της δεύτερης θητείας Τραμπ είναι ήδη δυσμενέστερη ως προς τον μέσο όρο.

Ακόμη μεγαλύτερη πίεση ασκείται από το πετρέλαιο κίνησης. Η τιμή του diesel έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 70% από την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία, φθάνοντας τα 6,30 δολάρια ανά γαλόνι, έπειτα από ιστορικό υψηλό 6,53 δολαρίων τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για εξέλιξη με ευρύτερες οικονομικές συνέπειες, καθώς το diesel αποτελεί βασική εισροή για τις μεταφορές, τη γεωργία και τη βιομηχανία. Η επιβάρυνση μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής και διανομής, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.

Η οικονομική κατάσταση των πολιτών επιδεινώθηκε επί Τραμπ

Ο δείκτης προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE), ένας από τους βασικούς δείκτες πληθωρισμού που παρακολουθεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 3,6% τον Σεπτέμβριο, έναντι 2,6% πριν από την ανάληψη της εξουσίας από τον Τραμπ. Παράλληλα, πρόσφατη δημοσκόπηση των Financial Times έδειξε ότι το 56% των ερωτηθέντων θεωρεί πως η οικονομική του κατάσταση έχει επιδεινωθεί επί της σημερινής κυβέρνησης.

Καθοριστικό ρόλο στην εκτίναξη των τιμών έχει διαδραματίσει ο πόλεμος με το Ιράν, τον οποίο ξεκίνησε η Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο. Η σχεδόν πλήρης διακοπή των πετρελαϊκών μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ για μεγάλο μέρος του έτους, οι ζημιές σε διυλιστήρια και ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν περιορίσει την προσφορά και έχουν ενισχύσει τις διεθνείς τιμές.

Ο Τραμπ υπερασπίζεται την απόφασή του για τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι ήταν αναγκαίος για να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν και ότι οι τιμές θα υποχωρήσουν όταν τερματιστεί η σύγκρουση. Ωστόσο, η πολιτική ζημιά είναι ήδη ορατή. Οι αυξημένες τιμές στην αντλία λειτουργούν ως μια μορφή πρόσθετης επιβάρυνσης για τα νοικοκυριά, την οποία οι ψηφοφόροι αντιλαμβάνονται άμεσα, ανεξάρτητα από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξηγήσεις.

Κυβερνητικές παρεμβάσεις για να πέσουν οι τιμές

Ο Λευκός Οίκος έχει επιχειρήσει να περιορίσει τις πιέσεις με έκτακτες παρεμβάσεις, από την προσωρινή χαλάρωση περιβαλλοντικών και ναυτιλιακών κανονισμών έως την προτροπή προς τις πολιτείες να συντονίσουν πιθανές αναστολές των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα. Η πιο αμφιλεγόμενη κίνηση ήταν η προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων για εισαγωγές ρωσικού diesel, στο πλαίσιο συνεννόησης με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Τρία δεξαμενόπλοια, συνολικά περίπου 140.000 τόνων diesel, αναμένεται να εκφορτώσουν φορτία σε αμερικανικά λιμάνια μετά τις εκλογές. Αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι οι ποσότητες είναι πολύ μικρές για να επηρεάσουν ουσιαστικά τις τιμές βραχυπρόθεσμα. Επιπλέον, η δυνατότητα της Ρωσίας να αυξήσει τις εξαγωγές της παραμένει περιορισμένη, όσο οι ζημιές στα διυλιστήριά της δεν αποκαθίστανται.

Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί Exxon και Chevron ανακοίνωσαν συνδυασμένα κέρδη 25,3 δισ. δολαρίων, προκαλώντας πολιτικές αντιδράσεις. Η δημόσια ικανοποίηση του Τραμπ για τις υψηλές επιδόσεις των ενεργειακών εταιρειών ενίσχυσε την εικόνα μιας αντίφασης: οι επιχειρήσεις αποκομίζουν μεγάλα κέρδη, ενώ οι καταναλωτές πληρώνουν ακριβότερα για να μετακινηθούν και να θερμάνουν τα σπίτια τους.

Για τον Αμερικανό πρόεδρο, η κρίση στα καύσιμα υπονομεύει ένα από τα βασικά μηνύματα με τα οποία κέρδισε τις εκλογές του 2024: την υπόσχεση ότι η καθημερινότητα θα γίνει φθηνότερη. Και καθώς οι ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες με την ακρίβεια ψηλά στις προτεραιότητές τους, η τιμή στην αντλία ενδέχεται να αποδειχθεί ισχυρότερος πολιτικός αντίπαλος από κάθε προεκλογική αντιπαράθεση.