Όσο και αν το Ορμούζ τραβάει τις επικεφαλίδες, την επόμενη εβδομάδα η προσοχή πέφτει στην Ουάσιγκτον, όπου η επικείμενη ανάληψη της προεδρίας της Fed από τον Κέβιν Γουόρς έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των αγορών και την ανησυχία κάποιων επενδυτών. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάγνωση υποδεικνύει ότι οι φόβοι αυτοί είναι πιθανότατα υπερβολικοί.
Οι θεσμοί παραμένουν ο βασικός πυλώνας εμπιστοσύνης για επενδυτές και επιχειρήσεις. Σε αντίθεση με τον πολιτικό κύκλο, που χαρακτηρίζεται από μεταβλητότητα, οι θεσμοί προσφέρουν συνέχεια και προβλεψιμότητα. Αυτό εξηγεί και τη διαχρονική υπεροχή των ΗΠΑ ως επενδυτικού προορισμού: όχι μόνο λόγω οικονομικού μεγέθους, αλλά κυρίως λόγω της ποιότητας και της ανεξαρτησίας των θεσμών της. Η Fed αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εξ αυτών.
Είναι επίσης ένα καλό καμπανάκι για την Ελλάδα, ενόψει εκλογών.
Η ιστορία της Fed δείχνει ότι η ανεξαρτησία της έχει αντέξει πολιτικές πιέσεις και εναλλαγές κυβερνήσεων. Από τον Βόλκερ μέχρι τον Πάουελ, η κεντρική τράπεζα έχει διατηρήσει την αξιοπιστία της τόσο στην καταπολέμηση του πληθωρισμού όσο και στη στήριξη των αγορών σε περιόδους κρίσης. Η έννοια του “Fed Put” – δηλαδή η προσδοκία παρέμβασης σε περιόδους έντονης αναταραχής – έχει εμπεδωθεί ως άτυπος αλλά ισχυρός μηχανισμός σταθερότητας.
Οι ανησυχίες γύρω από τον Κέβιν Γουόρς εστιάζονται κυρίως σε τρία σημεία: τη σχέση του με τον Λευκό Οίκο, τις πιο «σφιχτές» απόψεις του για τη νομισματική πολιτική και τη δυναμική εντός της ίδιας της Fed. Παρ’ όλα αυτά, κανένα από αυτά δεν φαίνεται ικανό να διαταράξει ουσιαστικά τη λειτουργία του θεσμού.
Πρώτον, παρά τις πολιτικές δηλώσεις περί παρέμβασης στη Fed, το θεσμικό πλαίσιο στις ΗΠΑ παραμένει ισχυρό. Το Διοικητικό Συμβούλιο λειτουργεί συλλογικά, οι αποφάσεις λαμβάνονται μέσω ψηφοφορίας και η Γερουσία διατηρεί εποπτικό ρόλο. Η ανεξαρτησία της Fed δεν εξαρτάται από ένα πρόσωπο.
Δεύτερον, οι θέσεις του Κέβιν Γουόρς σχετικά με μικρότερο ισολογισμό και περιορισμένη χρήση εργαλείων όπως η ποσοτική χαλάρωση δεν είναι ακραίες. Αντίθετα, εντάσσονται σε μια ευρύτερη συζήτηση που διεξάγεται εδώ και χρόνια για τα όρια της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, η στάση του έχει εξελιχθεί: από αυστηρά «γερακίσια» μετά την κρίση του 2008, σε πιο πραγματιστική τα τελευταία χρόνια, υποστηρίζοντας χαμηλότερα επιτόκια σε περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού.
Τρίτον, η πιθανή παραμονή του Πάουελ στο Διοικητικό Συμβούλιο δεν συνεπάγεται απαραίτητα θεσμική σύγκρουση. Αντίθετα, η δομή της Fed καθιστά δύσκολη την επιβολή μονομερών αποφάσεων, διασφαλίζοντας ισορροπία και συνέχεια.
Ιστορικά, οι αγορές σπάνια «δοκιμάζουν» έναν νέο πρόεδρο της Fed με ακραίο τρόπο. Ακόμη και σε περιπτώσεις έντονης μεταβλητότητας, οι εξελίξεις συνδέονταν περισσότερο με εξωγενείς παράγοντες παρά με το πρόσωπο του διοικητή.
Συνολικά, το βασικό σενάριο παραμένει καθησυχαστικό. Η Fed είναι πιθανό να συνεχίσει να επιτελεί τον διπλό της ρόλο: να ελέγχει τον πληθωρισμό και να λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι θεσμικές της αντοχές και η ιστορική της συνέπεια αποτελούν ισχυρές εγγυήσεις ότι η μετάβαση στην ηγεσία δεν θα μεταβάλει ουσιωδώς αυτή την πορεία.
