Καλύτερες αμοιβές ζητούν οι παραγωγοί μπανάνας στη Λατινική Αμερική προκειμένου να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, καθώς αντιμετωπίζουν μεγάλες μειώσεις στην παραγωγή λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων κατά τη διάρκεια του φετινού σούπερ Ελ Νίνιο.
Οι ισχυροί άνεμοι σε περιοχές της Κολομβίας, ενός από τους μεγαλύτερους προμηθευτές της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου προβλέπονται ξηρασίες σε ορισμένες περιοχές φέτος, και οι έντονες βροχοπτώσεις στο Περού και τον Ισημερινό επηρεάζουν ήδη την παραγωγή, σύμφωνα με τον οργανισμό ηθικού εμπορίου του Ιδρύματος Fairtrade.
Οι εξαγωγές από την περιοχή της Καραϊβικής της Κολομβίας μειώθηκαν κατά 32% φτάνοντας στα 122 εκατομμύρια δολάρια (91 εκατομμύρια £) μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου
Στη Δομινικανή Δημοκρατία, οι αγρότες αναμένεται να αντιμετωπίσουν συνθήκες ξηρασίας, με προβλέψεις για ξηρότερες και θερμότερες από τις συνηθισμένες συνθήκες.
Επηρεάστηκε το 15% της συνολική έκτασης μπανάνας στη Λατινική Αμερική
Η έρευνα του Fairtrade, στην οποία αναφέρεται δημοσίευμα του «The Guardian» δείχνει ότι κατά τη διάρκεια του προηγούμενου Ελ Νίνιο, η παραγωγικότητα των αγροτών και των εργαζομένων μειώθηκε κατά 13% στη Δομινικανή Δημοκρατία, 22% στον Ισημερινό και 6% στο Περού σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Το γεγονός του Ελ Νίνιο το 1983 – ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ – επηρέασε το 15% της συνολικής φυτεμένης έκτασης μπανάνας στον Ισημερινό, με μείωση των εξαγωγών κατά 36%.
Η Δρ Carley-Jane Stanton, επικεφαλής για το κλίμα και το περιβάλλον στο Fairtrade, λέει ότι αυτό το Ελ Νίνιο αναμένεται να οδηγήσει σε πιο ακραία καιρικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένων έντονων βροχοπτώσεων και ισχυρών ανέμων και «αναμένουμε ότι οι επιπτώσεις για τους παραγωγούς θα είναι πιο σοβαρές» από ό,τι στον κύκλο 23-24.
Τα στοιχεία πληθαίνουν τροφοδοτώντας αυτούς τους φόβους. Οι εξαγωγές από την περιοχή της Καραϊβικής της Κολομβίας μειώθηκαν κατά 32% φτάνοντας στα 122 εκατομμύρια δολάρια (91 εκατομμύρια £) μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με την Ένωση Καλλιεργητών Μπανάνας Magdalena και La Guajira, όπως αναφέρει η εμπορική έκδοση Fruitnet.
Ανέφερε μάλιστα, ότι μόνο τον Σεπτέμβριο, οι αποστολές μειώθηκαν κατά 42% σε ετήσια βάση, με τα κέρδη να μειώνονται σχεδόν στο μισό στα 40 εκατομμύρια δολάρια από 70 εκατομμύρια δολάρια.
Δεδομένων των κινδύνων που απειλούν τη συνέχεια της παραγωγής μπανάνας, καλούμε τις διεθνείς αγορές να προωθήσουν εμπορικές συνθήκες που αναγνωρίζουν το πραγματικό κόστος παραγωγής και συμβάλλουν στη βιωσιμότητα του κλάδου», ανέφερε η ένωση.
Σημείωσε δε, ότι οι απώλειες παραγωγικότητας που σχετίζονται με το κλίμα και η μείωση των κερδών από τις εξαγωγές που επιδεινώθηκαν από τις νομισματικές εκδόσεις «υπονομεύουν την οικονομική βιωσιμότητα του κλάδου».
Η κλιματική κρίση
Ο Antonio Flores Muños, εργαζόμενος στην εταιρείας παραγωγής μπανάνας Agrosiete στην Κολομβία, είπε στο Fairtrade: «Τα τελευταία 10 χρόνια το κλίμα έχει αλλάξει πολύ. Έχει γίνει πολύ πιο ζεστό… είναι πραγματικά έντονο. Ορισμένα μέρη είχαν απώλειες λόγω του κλίματος, των πλημμυρών, των ισχυρών ανέμων. Θα μας επηρεάσει όλους – τους εργαζομένους μας, τους συναδέλφους μας – όλα θα διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο και οι μισθοί μας θα μειωθούν».
Το Fairtrade ζητά νομοθεσία στο Ηνωμένο Βασίλειο για την αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, όπως οι χαμηλές ή καθυστερημένες πληρωμές στους αγρότες και οι συμβάσεις που ωθούν τον κίνδυνο στην αλυσίδα εφοδιασμού, έτσι ώστε οι παραγωγοί να μπορούν να επενδύσουν περισσότερο στη βελτίωση της ανθεκτικότητας των καλλιεργειών τους σε έντονα καιρικά φαινόμενα και μεγαλύτερη πιθανότητα παρασίτων και ασθενειών. Η υγεία των εργαζομένων αναμένεται επίσης να επηρεαστεί από πιο ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ενώ ορισμένες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των Sainsbury’s, Co-op και Waitrose, έχουν λάβει εθελοντικά μέτρα προμηθεύοντας μόνο μπανάνες Faitrade, οι οποίες εγγυώνται μια ελάχιστη τιμή, λέει ότι υπάρχει περισσότερη δουλειά να γίνει.
Η Eleanor Harrison, διευθύνουσα σύμβουλος της Fairtade, δήλωσε: «Η αλυσίδα εφοδιασμού μπανάνας του Ηνωμένου Βασιλείου εξαρτάται από το ότι οι άνθρωποι που καλλιεργούν τις μπανάνες μας έχουν τους πόρους που χρειάζονται για να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή και να επενδύσουν στο μέλλον τους. Οι δίκαιες τιμές, η κλιματική ανθεκτικότητα και η αξιοπρεπής εργασία πάνε χέρι-χέρι».
Η τιμή στα σούπερ μάρκετ
Ενώ η παραγωγή μπανανών γίνεται όλο και πιο δύσκολη και ακριβότερη, οι τιμές των σούπερ μάρκετ έχουν παραμείνει αμετάβλητες για σχεδόν 40 χρόνια παρά το αυξανόμενο κόστος των λιπασμάτων, των καυσίμων και της εργασίας.
Ο Caoimhe Buckley, επικεφαλής εταιρικών υποθέσεων στον μεγάλο προμηθευτή Fyffes, δήλωσε: «Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του τομέα της μπανάνας… δεν μπορεί να διαχωριστεί από τις πρακτικές αγορών. Η τιμή της μπανάνας στο σούπερ μάρκετ πρέπει να αναγνωρίζει το πραγματικό και βιώσιμο κόστος παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας και των αξιοπρεπών μισθών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, της δέουσας επιμέλειας για τα ανθρώπινα δικαιώματα και των επενδύσεων που απαιτούνται για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή».
Έρευνα της Πρωτοβουλίας Ηθικού Εμπορίου διαπίστωσε ότι οι τιμές που καταβλήθηκαν στους προμηθευτές το 2026 δεν κάλυπταν καν το βασικό κόστος παραγωγής για το 66,7% από αυτούς.
Ανέφερε μάλιστα ότι οι παραγωγοί χρειάζονται περισσότερη βοήθεια για να προσαρμοστούν ή να μετριάσουν τις κλιματικές αλλαγές, πράγμα που θα μπορούσε να σημαίνει ότι η κατάλληλη γη για καλλιέργεια μπανάνας θα μπορούσε να συρρικνωθεί κατά μέσο όρο κατά 61% σε όλη τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική έως το 2050, σύμφωνα με έρευνα της Διαμερικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης που δημοσιεύθηκε το 2020.
