Στο επίκεντρο μιας ασυνήθιστης διαμάχης, που συνδυάζει την αυτοκινητοβιομηχανία, την ιστορία των αγώνων και την αγορά συλλεκτικών αντικειμένων βρίσκεται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα αγωνιστικά αυτοκίνητα στην ιστορία της Porsche.
Πρόκειται για την περίφημη Porsche 917LH, γνωστή ως «Hippie Car», χάρη στο εντυπωσιακό μοβ και πράσινο ψυχεδελικό χρώμα της. Το αυτοκίνητο έγινε διάσημο το 1970, όταν συμμετείχε στις 24 Ώρες του Λε Μαν στη Γαλλία, κατακτώντας τη δεύτερη θέση πίσω από μια άλλη Porsche 917, σε έναν αγώνα που διεξήχθη υπό καταρρακτώδη βροχή, σημειώνει η Wall Street Journal.
Η ιστορία του συνδέθηκε και με την κινηματογραφική ταινία Le Mans του Στιβ ΜακΚουίν, ενώ η αξία του σήμερα εκτιμάται δυνητικά σε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, υπάρχει ένα παράδοξο: δύο διαφορετικοί ιδιοκτήτες υποστηρίζουν ότι διαθέτουν το αυθεντικό αυτοκίνητο. Το ένα βρίσκεται στο Μουσείο Αυτοκινήτου Simeone στη Φιλαδέλφεια και το άλλο ανήκει στον 82χρονο Βρετανό συλλέκτη και πρώην οδηγό αγώνων Φρανκ Σίτνερ, ο οποίος το απέκτησε το 2024 από Βραζιλιάνο οδηγό αγώνων. Εάν αποδειχθεί ότι ένα από τα δύο είναι το αυθεντικό «Hippie Car», η διαφορά στην εμπορική του αξία θα μπορούσε να φτάσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια.
Δύο Porsche, μία ιστορική ταυτότητα
Ο Σίτνερ έχει αναλάβει ενεργό δράση για να τεκμηριώσει την αυθεντικότητα του δικού του αυτοκινήτου. Δημιούργησε ιστοσελίδα όπου δημοσιεύει την έρευνά του και το έχει παρουσιάσει σε σημαντικές διοργανώσεις, όπως το Le Mans Classic και το Goodwood Festival of Speed. Παράλληλα, επισκέφθηκε το Μουσείο Simeone μαζί με τον δικηγόρο και τον σύμβουλό του, ζητώντας από τη διοίκησή του να επανεξετάσει τα στοιχεία που διαθέτει για το δικό της αυτοκίνητο.
Το μουσείο επιβεβαίωσε ότι η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε φιλικό κλίμα. Ωστόσο, όπως αναφέρει ο διευθυντής προγραμματισμού του, Χάρι Χερστ, ούτε το ίδιο έχει καταφέρει να αποδείξει με απόλυτη βεβαιότητα ότι κατέχει το αυθεντικό αγωνιστικό. Ταυτόχρονα, διατηρεί επιφυλάξεις και για τους ισχυρισμούς του Σίτνερ. Ο ιστορικός αυτοκινήτων Ντέιλ Μίλερ είπε στην Journal ότι θεωρεί ότι κάποια από τις δύο ιστορίες δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς υπάρχουν στοιχεία που δεν συμβαδίζουν.
Η σύγχυση έχει τις ρίζες της στις πρακτικές των αγωνιστικών ομάδων τη δεκαετία του 1960 και του 1970. Τότε, οι αριθμοί πλαισίου, που αποτελούν σήμερα βασικό μέσο ταυτοποίησης ενός αυτοκινήτου, δεν αντιμετωπίζονταν πάντα με την ίδια αυστηρότητα. Όταν ένα αγωνιστικό υπέστη ζημιά πριν από έναν σημαντικό αγώνα, οι ομάδες μπορούσαν να μεταφέρουν την πινακίδα με τον αριθμό πλαισίου σε ένα εφεδρικό αυτοκίνητο, προκειμένου να διευκολύνουν τη συμμετοχή του σε διεθνείς διοργανώσεις και τις τελωνειακές διαδικασίες.
Το μυστήριο του αριθμού 043
Και οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι το αρχικό «Hippie Car» έφερε τον αριθμό πλαισίου 043. Διαφωνούν, όμως, για το τι συνέβη στη συνέχεια. Το Μουσείο Simeone υποστηρίζει ότι η Porsche μετέτρεψε το αυτοκίνητο σε πλαίσιο 044 όταν το πούλησε, μετά την αγωνιστική περίοδο του 1971, στον Αμερικανό έμπορο αυτοκινήτων Βάσεκ Πόλακ, στην Καλιφόρνια, έναντι περίπου 31.000 δολαρίων.
Η συγκεκριμένη εκδοχή στηρίζεται εν μέρει σε επιστολή του 1998, την οποία είχε υπογράψει ο τότε υπεύθυνος αγωνιστικών πελατών της Porsche, Γιούργκεν Μπαρθ. Σε αυτήν αναφερόταν ότι το αρχικό αυτοκίνητο 043 είχε απογυμνωθεί μέχρι το μεταλλικό πλαίσιο μετά τον αγώνα του 1971 και στη συνέχεια πωλήθηκε ως 917-044.
Ο επικεφαλής των εταιρικών αρχείων της Porsche, Φρανκ Γιουνγκ, επισημαίνει, ωστόσο, ότι η εσωτερική ιστορική τεκμηρίωση της εταιρείας δεν επιβεβαιώνει πως το 043 μετατράπηκε σε 044. Η Porsche αναγνωρίζει ότι γίνονταν αλλαγές αριθμών πλαισίου στα αγωνιστικά της, αλλά αποφεύγει να αποφανθεί για την αυθεντικότητα οποιουδήποτε από τα δύο αυτοκίνητα.
Η βραζιλιάνικη διαδρομή και η αξία της ιστορίας
Ο Σίτνερ υποστηρίζει ότι το αυθεντικό 043 ήταν ένα από τα δύο Porsche 917LH που πούλησε η εταιρεία στον Polak. Σύμφωνα με τη δική του έρευνα, το συγκεκριμένο αυτοκίνητο μεταφέρθηκε αργότερα στη Βραζιλία και κατέληξε στον πρώην οδηγό αγώνων Μάσιμο Πετρατσί, από τον οποίο το αγόρασε το 2024. Οι ειδικοί που προσέλαβε θεωρούν πιθανό να είχε αλλάξει η πινακίδα του αριθμού πλαισίου, ώστε να αποφευχθούν υψηλότεροι τελωνειακοί δασμοί. Ωστόσο, δεν υπάρχουν έγγραφα που να αποδεικνύουν αυτή τη θεωρία.
Ο Σίτνερ μετέφερε επίσης το αυτοκίνητο στη Γερμανία, όπου εξετάστηκε από μηχανικούς που είχαν συμμετάσχει στην αρχική εξέλιξη της 917, μεταξύ των οποίων ο Νόρμπερτ Ζίνγκερ. Ο τελευταίος εντόπισε αλλαγές στο αμάξωμα, χωρίς να μπορεί να πιστοποιήσει ποιο από τα δύο αυτοκίνητα είναι το αυθεντικό.
Πέρα από την ιστορική και οικονομική διάσταση, ο Σίτνερ διεκδικεί για το αυτοκίνητό του και έναν διαφορετικό τίτλο: αυτόν του πρώτου «art car» στον κόσμο. Η ιδέα συνδέεται με τον σχεδιαστή της Porsche Ανατόλ Λαπίν, ο οποίος φέρεται να χρησιμοποίησε περίπου 1.500 σπρέι μοβ και πράσινης μπογιάς για να δημιουργήσει το χαρακτηριστικό σχέδιο λίγο πριν από τον αγώνα του Λε Μαν το 1970. Η Porsche, πάντως, δεν χαρακτηρίζει επίσημα το μοντέλο έργο τέχνης.
Για τον Σίτνερ, το αυτοκίνητο δεν αποτελεί απλώς ένα συλλεκτικό αγωνιστικό που θα μπορούσε να πουληθεί σε τιμή-ρεκόρ. Είναι ένα κομμάτι κινούμενης γλυπτικής και ένα σπάνιο τεκμήριο της ιστορίας των αγώνων. Μέχρι να προκύψουν αδιαμφισβήτητα στοιχεία, όμως, το μυστήριο παραμένει: δύο Porsche διεκδικούν την ίδια θρυλική ταυτότητα και η απάντηση μπορεί να καθορίσει μια περιουσία δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
